Το χωρίον Τρουψή (Τρουπτζή) της επαρχίας Κολωνείας & Νικοπόλεως (Σεμπίν Καραχισάρ) του Πόντου
Η Τρουπτζή ήταν ένα από τα σημαντικότερα και ευφορότερα χωριά της επαρχίας το οποίο βρισκόταν ανατολικά της Νικοπόλεως σε απόσταση 20 χιλιομέτρων. Συνόρευε στα ανατολικά με το χωρίον Γαλατζούχ, δυτικά με την Κόρατζα, βόρεια με τη συνοικία Χόζανα – Καρακεβεζήτ, νότια με Αλησάρ & Ισπαχή μαχλεσή, εν μέρει με τη Χάχαβλα και το δάσος Γορλάμ ιδιοκτησίας του εξ’ Αγουτμούς Απτού μπέη.
Το χωριό Τρουπτζή (Τρουψή) της επαρχίας Κολωνείας & Νικοπόλεως του Πόντου
Οι κάτοικοι του χωριού ανέρχονταν σε χίλιους (1.000) χριστιανούς ορθοδόξους οι οποίοι εκκλησιάζονταν σε μια περίλαμπρη λιθόκτιστη εκκλησία του Αγίου Θεοδώρου του Στρατηλάτου με πανύψηλο καμπαναριό και πλούσια διακόσμηση, η ανέγερση της οποίας ξεκίνησε το 1874 και ολοκληρώθηκε το 1896, ενώ τα εγκαίνια της τελέστηκαν επί αρχιερατείας του Πολύκαρπου Ψωμειάδη το 1900.
Παρεκκλήσια. Υπήρχαν, της Κοίμησης της Θεοτόκου (παλιά εκκλησία, της οποίας σωζόταν εν μέρει μόνο ως ερείπια), της Αγίας Βαρβάρας, του Αγίου Αθανασίου, του Αγίου Ιωάννου, της Ζωοδόχου Πηγής, του Αγίου Παντελεήμονα, του Αγίου Γεωργίου της Τζεπετζή, του Αγίου Ιωάννη του Γουστζή, των Αγίων Πέτρου & Παύλου, του Προφήτου Ηλιού, του Αγίου Κωνσταντίνου, της Παναγίας του Γιαϊλέϊ, του Αγίου Δημητρίου στου Κιολέντων το αλώνι, του Τσινάρ ο Άγιον και στο Γιαγιά πασή τη Τσαχίρας ο Άγιον.
Σχολεία. Το χωριό είχε ένα λιθόκτιστο σχολείο με τρείς αίθουσες το οποίο αναγέρθηκε το 1865. Μετά την παρέλευση ετών και την αύξηση του αριθμού των κατοίκων και των μαθητών κινούμενοι οι κάτοικοι εξ’ ανάγκης έκτισαν μεγαλύτερη σχολή για να στεγάσει όχι μόνο τους μαθητές αλλά και άλλους από τα γύρω χωριά Έσολα, Γαλατζούχ κτλ, τα οποία δε μπορούσαν να συντηρήσουν σχολείο. Έτσι, με την προσωπική συνδρομή, εργασία των κατοίκων αλλά και τους εράνους των ξενιτεμένων τέκνων του χωριού άρχισαν την ανέγερση νέου μεγαλύτερου διώροφου σχολείου υπό την επίβλεψη και καθοδήγηση του αρχιτεχνίτου Χατζή Ιορδάνου εκ του χωρίου Τσάλ της επαρχίας Χαλδίας κατά το έτος 1911 το οποίο ολοκληρώθηκε το 1914. Η νέα αυτή διώροφη σχολή ήταν κατασκευασμένη από πελεκητή πέτρα. Είχε τέσσερις αίθουσες, μεγάλη σάλα και αποθήκη στον κάτω όροφο, ο δε άνω όροφος δεν ολοκληρώθηκε πλήρως λόγω των πολιτικών-στρατιωτικών αναταραχών και γεγονότων που ακολούθησαν. Επί δύο έτη λειτούργησε η ως άνω σχολή με έξι τάξεις ενώ οι διδάσκαλοι που δίδαξαν κατά διαφόρους εποχές ήταν οι: Κωνσταντίνος Καραμελίδης, Παύλος Κολεσίδης, Θεόδωρος Κολεσίδης, Αρτεμισία Κολεσίδου, Κώστας Ιορδανίδης, Κωνσταντίνος Ορφανίδης, Χρήστος Βαλαβάνης, Σάββας Σερτερίδης, Θεόδωρος Στρουθόπουλος, Παναγιώτης Παλαιστής και Νικόλαος Ορφανίδης.
Φυσική και Γεωγραφία. Το κλίμα του χωριού ήταν εύκρατο και υγιεινό, το δε έδαφος ευφορότατο και γόνιμο κατάλληλο για την καλλιέργεια δημητριακών και κηπουρικών. Στη νότια πλευρά του χωριού εκτεινόταν ο λόφος που είχε το όνομα τη Γιαϊλεγή το γούζιν καθώς κοντά στις υπώρειες του υπήρχαν βοσκότοποι. Λίγο πιο πέρα από αυτό κοντά στην Πάτμουν βρίσκονταν οι πεδιάδες: τη Γαλέ το τσαϊρ, το ζυζυγύριν, τη Τελή Ηλία τον γκιόλιν, τ’ Εφτά πεγάδα̤ και τη Βασιλικής το Γκιόλιν. Ανατολικά του χωριού διερχόταν ο παραπόταμος του Λύκου ο οποίος κάτω από το συνοικισμό Χόζανα ενωνόταν με τον ποταμό Λύκο. Εκτός από τους πιο πάνω βοσκότοπους που χρησιμοποιούνταν από τους κατοίκους για τη βοσκή των ζώων τους, κατά τη θερινή περίοδο μετέφεραν τα ποίμνια τους προς τα νότια του χωριού όπου βρισκόταν το γιαγλέν Τεβλιτζέ και για αρκετά χρόνια εις το πέραν των χωρίων Καρακεβεζίτ και Μπάλτζανας γιαϊλέν Τερέκιοϊ το οποίον ενώ το αγόρασαν από τον Κερασούντιο τούρκο Ναλτσίν ογλού ή Κέντς αγά, εντούτοις τα τελευταία χρόνια το εγκατέλειψαν διότι εδιεκδικείτο από τους κατοίκους των χωριών Καρακεβεζίτ και Μπάλτζανας.
Ιστορία του χωριού. Πρίν την κατάληψη του τόπου εκείνου από τους τούρκους, το χωριό βρισκόταν κοντά στους πρόποδες του λόφου του Αγίου Γεωργίου νοτιότερα της σημερινής τοποθεσίας και λεγόταν Τζεπετζή όπου διασώζονταν ερείπια τόσο του χωριού όσο και της εκκλησίας που την έλεγαν τη Τζεπετζή η Παναγία. Μετά την πάροδο του χρόνου κατά την περίοδο 1470-1480 τρείς αδελφοί από την Αργυρούπολη ήρθαν με τις οικογένειές τους και εγκαταστάθηκαν στην τοποθεσία Χαρμαντζίκ (που σημαίνει αλωνίσκος), όπως το έλεγαν και βρισκόταν μεταξύ του Λύκου ποταμού και των αγροκτημάτων Κόρατζας στα δυτικά του Τιρέκ-ταση, όπως μαρτυρούν τα σωζόμενα ερείπια των κατεστραμμένων οικιών. Κατά μία άγνωστη χρονική περίοδο εγκατέλειψαν το μέρος αυτό και ένας από τα αδέρφια, ο Γρηγόριος, εγκαταστάθηκε σε μια θέση λίγο πιο κάτω από το σημερινό χωριό και δημιούργησε την γενεά των Γρηγοράντων. Οι δε άλλοι δύο αδελφοί εγκαταστάθηκαν σε ένα άλλο άκρο του χωριού και δημιούργησαν τον μαχαλά των Νικητάντων. Στη νέα αυτή τοποθεσία μετακινήθηκαν αργότερα οι κάτοικοι του παλιού χωριού Τζεπετζή. Εκ των μετέπειτα κατοίκων οι Καραμελίδη (Γαλάμλτζε), Τσιρανίδη (Τεκέντ), Κελεσίδη (Κελεσέντ) προέρχονταν από το Ερζερούμ, οι οικογένειες Παλαιστίδη (Κελέντ), Σεμερτζίδη (Σεμερτζάντ) από την επαρχία Κοασίου και αρκετοί από την περιφέρεια της Αργυρούπολης. Το νέο αυτό χωριό το ονόμασαν Τρουπτζή διότι είχε κλίμα υγιεινό και άνδρες ρωμαλέους όπως το τούρπ (ρεπάνι). Από τις αφηγήσεις των γεροντότερων. Από τα ερείπια των κατεστραμμένων οικιών και από τα διάφορα μνημεία από διασώζονταν στο πιο πάνω από το σημερινό χωριό ύψωμα τα ονόμαζαν Αλέκλησε, προκύπτει ότι το πάλαι ποτέ υπήρχε κατοικημένη περιοχή όπου υπήρχε και ναός υπό το όνομα Αλέ-Κλησε δηλαδή ωραία εκκλησία. Λίγο πιο κάτω από αυτή την περιοχή διασωζόταν αρχαία μνημεία ενός φρουρίου (γαλέ) που είχε καταρρεύσει, εκ του οποίου η πεδιάδα που υπήρχε παρά τους πρόποδες του χωριού ονομάστηκε τη Γαλέ το τσαϊρε (πεδιάδες). Παραμένει άγνωστη η τύχη των κατοίκων της περιοχής εκείνης, ο τόπος αλλά και ο χρόνος της μετακίνησής τους. Οι κάτοικοι της Τρουπτζή παρά την προνομιούχα θέση του χωριού τους με τα τριγύρω γραφικότατα υψώματα, τις πεδιάδες, τους βοσκότοπους και τα άφθονα νερά που κατέρχονταν από τους πέριξ λόφους, δεν επιδόθηκαν ως θα έπρεπε στην εκμετάλλευση των εύφορων αγροκτημάτων, αλλά κατά τα τελευταία, ιδίως έτη προτίμησαν να ξενιτευτούν στην Κωνσταντινούπολη, τη Ρωσία και τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής απ’ όπου με τα διαβιβάζοντα εμβάσματα τους, συμπλήρωναν τις επουσιώδεις ανάγκες των συγγενών τους και συνέβαλαν στην ανέγερση ευαγών και ευπρεπών ιδρυμάτων.
Γεγονότα. Επί πολλά έτη ιδίως από το 1839 μέχρι το 1916 οι κάτοικοι ζούσαν ειρηνικότατα μαζί με τους υούρκους των γύρω χωριών, εκτός από μεμονωμένα επεισόδια. Μετά την 3η Νοεμβρίου του 1916 εκτοπίστηκαν οι κάτοικοι του χωριού Τρουπτζή μαζί με τους κατοίκους των χωριών Μπάλτζανa, Αλούτζαρα, Γάμισλη, Αναστίς και Χίντζιρι και με περιπετειώδη πορεία 30 ημερών έφθασαν στην Τοκάτη, όπου άλλοι μεν παρέμειναν εκεί, άλλοι δε οδηγήθηκαν στο κατεστραμμένο αρμενικό χωριό Άρτοβα, 6 ώρες νότια, απ’ όπου κατά ομάδες κατανεμήθηκαν σε ελληνικά και τουρκικά χωριά στα οποία εργαζόμενοι συντηρούσαν τις οικογένειές τους. Μετά την ανακωχή του 1918 μερικοί αναχώρησαν για την Κωνσταντινούπολη. Περισσότεροι όμως από όσους επέζησαν επέστρεψαν στο κατεστραμμένο και έρημο χωριό τους. Εκεί λόγω της επικρατούσης ακρίβειας, της έλλειψης στέγης, τροφίμων, αροτριώντων ζώων και της πείνας που είχε ενσκήψει αρκετοί απέθαναν. Οι υπόλοιποι ενώ διαρκούσε ακόμα η ανακωχή, κατέβηκαν στην Κερασούντα και από εκεί στην Κωνσταντινούπολη, από όπου κατέφυγαν στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκαν στην Καβάλα, στο Ζυγός, στη Νικήσιανη, στη Γεωργιανή, εις Αμάτοβον (Σιταριά) Θεσσαλονίκης, στο Μακροχώρι, Βεροίας και στον Κορυδαλλό του Πειραιά. Δεκαπέντε (15) οικογένειες περίπου στην Καλλιθέα Αθηνών, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται ο ένθερμος φίλος και συνεργάτης του παρόντος έργου, κ. Κωνσταντίνος Σ. Ιορδανίδης. Μεγάλη μερίδα των κατοίκων, περίπου 60 οικογένειες, άλλες μεν πρίν τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, άλλες δε μετά την ανακωχή του 1918 εγκαταστάθηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες όπου βρίσκονται μέχρι σήμερα. Νικόπολη - Επαρχία Κολωνείας (Sebinkarahisari) Playlist
Το χωρίον Τρουψή (Τρουπτζή) – Ποντιακαί Μελέται - Ιστορία & Λαογραφία της εκκλησιαστικής επαρχίας Κολωνείας & Νικοπόλεως (Σεμπίν Καραχισάρ) του Πόντου - Καβάλα 1964
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
