Το χωρίον Καρακεβεζίτ (Καράκαβαζιτα) της επαρχίας Κολωνείας & Νικοπόλεως (Σεμπίν Καραχισάρ) του Πόντου
Η Καράκαβαζιτα βρίσκεται στα βορειοανατολικά της Νικοπόλεως σε απόσταση 17 χιλιομέτρων περίπου με σύνορα στα ανατολικά το χωριό Μπάλτζανα, στα δυτικά τα χωρία Στρεφή και Κόρατζα, στα βόρεια το βουνό Άγιος Θεόδωρος και στα νότια τον παραπόταμο Χόζανα.
Το χωρίον Καρακεβεζίτ (Καρακαβαζίτα) της επαρχίας Κολωνίας Νικοπόλεως του Πόντου. Οι κάτοικοί του ανέρχονταν στους 700 και είχαν 3 εκκλησίες οι οποίες ήταν 1) Ο παλιότερος λιθόκτιστος και χωματοσκεπής Ιερός Ναός του Αγίου Γεωργίου στο μαχαλά των Χουπανάντων ο οποίος ανεγέρθηκε κατά την περίοδο του Κριμαϊκού Πολέμου, 2) ο Ιερός Ναός του Αγίου Χαραλάμπους στο μαχαλά της Χόζανας και 3) ο Ιερός Ναός του Αγίου Νικολάου ο οποίος ανεγέρθηκε στο κέντρο του χωριού έτος 1909. Εκτός των εκκλησιών είχαν και τα παρεκκλήσια του Αγίου Νικολάου στη συνοικία των Νικολογλάντων, του Αγίου Κωνσταντίνου του Αγίου Χαραλάμπους, του Αγίου Δημητρίου, της Παναγίας όπου υπήρχαν και παλιά μνήματα, βορειότερα δε του χωριού βρισκόταν το παρεκκλήσιο του Αρχαγγέλου Μιχαήλ και του Αγίου Θεοδώρου επί του ομώνυμου βουνού.
Σχολεία. Κατά το έτος 1878 ανήγειραν οι κάτοικοι του Καρακαβαζίτα μια λιθόκτιστη διώροφη με πέντε τάξεις Σχολή στην οποία φοιτούσαν 120 μαθητές με έναν διδάσκαλον κατά τα πρώτα έτη, κατά δε το έτος 1914 είχαν δύο διδασκάλους. Στο σχολείο αυτό χρημάτισαν διδάσκαλοι ο αείμνηστος παπα Ηλίας Χατζηλιάδης, ο παπα Κοσμάς Λεμονίδης, ο Χρήστος Ομηρίδης από τα Αγούλια, ο Κυριάκος Γανωτίδης από το Αλησάρ και ο Χρήστος Ιωαννίδης από την Νικόπολη, κάτοικος νύν στην Καλλιθέα Αθηνών.
Φυσική και Γεωγραφία. Πέριξ του χωριού εκτείνονταν τα βουνά Άγιος Θεόδωρος, Κέφαλα, Τη Γιώρ η φωλεά, το Γατζήρ καγιά, ο προφήτης Ηλίας (Καζάν καγια) επί του οποίου υπήρχε οροπέδιο, το τσεκιουμλούκιν, το Αρταλάς, το Τσάμιλτζα, το Παϊγαράν, τη Γινούχ το ραχ̆ίν, το Γάρτ τσ̆ουρούκ, το Τ̆άς αγίλιν υπό τις υπώρειες του οποίου υπήρχε μια σπηλιά χρησιμοποιούμενη ως μάνδρα και το Τερέ κιοϊ. Στα νότια του χωριού έρεε ο λύκος ποταμός εις δε την βόρεια πλευρά του χωριού εκτείνονταν τα δάση Χουπάν τερεσί, Αρχάν κιολίν, Τη Ταμούρ τα κομμάτα̤, Το Τσεκιουμλιούκιν, Το Αρταλάς, Το Πάϊγαρα τα οποία ήταν κατάφυτα από πανύψηλα πεύκα, λεύκες, βελανιδιές, έλατα κέδρους κ.τ.λ. Μέσα σε αυτά τα δάση και στα εκτεταμένα οροπέδια είχαν τις γιαϊλάδες τους.
Ιστορία του χωριού. Κατά μια παράδοση, οι πρώτοι κάτοικοι του χωριού, οι Χουπανάντ, Σε μερτζάντ, Τεμιρτσογλάντ, Προυρσαϊτάντ, Πακαταράντ, Τζουπουζάντ και Μιλάντ εγκατασταθηκαν σε πλησιέστερο προς το ποτάμι του λύκου μέρος που το ονόμασαν Χόζανα. Μετά από την πάροδο αρκετών ετών οι οικιστές αυτοί για να αποφύγουν τις συνεχείς ενοχλήσεις των Τελλήδων και τις επιδρομές των ατάκτων τούρκων, μετακινήθηκαν βορειότερα στο μέρος όπου ήταν το παρεκκλήσιον του Αγίου Δημητρίου. Κατόπιν δε και στους πρόποδες του βουνού του Αγίου Θεοδώρου τοποθεσία της τελευταίας εγκατάστασής τους οριστικά στη σημερινή τοποθεσία του χωριού. Κατά μια άλλη εκδοχή οι πρώτοι οικιστές εγκαταστάθηκαν μέσα στο δάσος Άρταλας και από κει μετατοπίστηκαν στη σημερινή τοποθεσία του χωριού. Εκεί δε παρέμεινε μια και μόνη γυναίκα όπου και πέθανε. Δια δε τον λόγο αυτό το μέρος ονομάστηκε Αρταλάς από τις τουρκικές λέξεις αρτί + λές̆ που σημαίνει μετόπισθεν πτώμα. Το νέο χωριό όπου τελικά εγκαταστάθηκαν το ονόμασαν Καρά Κεβεζίτ διότι μεταξύ τους υπήρχε ένας μελαχρινός και πολύ ευτράπελος και κωμικός άνθρωπος ο οποίος άσκοπα χαριεντιζόμενος με έναν έκαστο γάβγιζε σαν σκύλος κι έτσι τον ονόμασαν Καραβεζέ ίτ, από αυτόν δε ονόμασαν και το χωριό Καρακεβεζίτ. Στον γιαϊλά ο οποίος ήταν μέσα στη δασώδη περιοχή του Ντερέ κιοϊ όπως διηγούνται οι παλιότεροι υπήρχε ολόκληρος συνοικισμός όπου κατοικούσαν κρυπτοχριστιανοί οι οποίοι ιεροκρυφίως και πάντοτε κατά τις νυκτερινές ώρες εκτελούσαν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα με τους εκάστοτε παπάδες του χωριού. Μετά από την πάροδο όμως του χρόνου μη ανεχόμενοι την κατάσταση αυτή μετανάστευσαν στον Καύκασο της Ρωσίας για να ζήσουν ως ελεύθεροι χριστιανοί.
Γεγονότα. Οι κάτοικοι του Καρακεβεζίτ δεν υπέστησαν το μαρτύριο της εκτοπίσεως και παρέμειναν στις εστίες τους, αλλά υπέστησαν τα πάνδεινα από τους εγκαταλείποντες το ρωσικό μέτωπο τούρκους, οι οποίοι κατά το πέρασμα τους από το χωριό το λεηλάτησαν και δεν τους άφησαν ούτε ζώα για να καλλιεργήσουν τα χωράφια τους ούτε σπορά για την καλλιέργεια των αγρών τους. Ως εκ τούτου ενέσκηψε πείνα και άλλοι μεν πέθαναν, άλλοι δε διασκορπίστηκαν στα γύρω τουρκικά χωριά, από τα οποία όσοι επέζησαν μόλις υπογράφηκε η συνθήκη ανταλλαγής των πληθυσμών κατέφυγαν στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκαν, άλλοι μένει στην πόλη της Καβάλας, αρκετοί δε στο Ελαιοχώρι, τον Άγιο Ανδρέα, την Γεωργιανή και το Ορφάνι της περιφέρειας Παγγαίου. Μερικοί δε στον Πλαταμώνα της Χρυσούπολης, άλλοι στη Θεσσαλονίκη και στον Πειραιά και επτά οικογένειες ανεχώρησαν στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής όπου αργότερα παρέλαβαν και τις οικογένειές τους και εγκαταστάθηκαν οριστικώς εκεί σύμφωνα με τις αφηγήσεις των κ.κ. Γεωργίου Τζιπιδίδη και Σπύρου Συμεωνίδη κατοίκων Ελαιοχωρίου Καβάλας. Νικόπολη - Επαρχία Κολωνείας (Sebinkarahisari) Playlist
Το χωρίον Καρακεβεζίτ (Καρακαβαζίτα) της Νικοπόλεως του Πόντου – Ποντιακαί Μελέται - Ιστορία & Λαογραφία της εκκλησιαστικής επαρχίας Κολωνείας & Νικοπόλεως (Σεμπίν Καραχισάρ) του Πόντου - Καβάλα 1964
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
