Γεωγραφικόν και Ιστορικόν Λεξικόν της επαρχίας Χαλδίας (66): Γιαννίκα, Γολή, Γονοκώλ, Γορόσι, Γλούβενα & Γόδαννα
Η Γιαννίκα. Χωριό στο οποίο εγκαταστάθηκαν κάτοικοι απ το χωρίο Γιαννακάντων της Ματσούκας. Βρισκόταν κοντά στον ποταμό της Νίβαινας και διατηρούσε μεγαλοπρεπή ιερό ναό προς τιμή του αγίου ιερομάρτυρος Χαραλάμπους. Αποτελούνταν από 12 ελληνικές οικογένειες.
Η Γολή. Χωριό κοντά στο ποτάμι Τσίζερες με 40 ελληνικές οικογένειες σε απόσταση 20’ απ’ την κυρίως Χόψια με ιερό ναό του Αγίου Θεοδώρου του στρατηλάτου. Απ’ τη Γολή και την Χόψια πολλοί κληρικοί αφιερώθηκαν στην υπηρεσία του Παναγίου Τάφου και προήχθησαν στο αξίωμα του Αρχιερέως. Γεωγραφικόν & Ιστορικόν Λεξικόν της επαρχίας Χαλδίας του Πόντου / Γ΄ μέρος (Στο Τρίτο μέρος αυτού του αφιερώματος θα βρείτε τα χωριά-περιοχές-κωμοπόλεις-πόλεις-ποτάμια-βουνά κτλ κατ' αλφαβητική σειρά. Περιεχόμενα Τρίτου Μέρους: Βάγκ, Βαρενού, Βαρετόν, Βαρτάντων, Γαβούχ – δάγ, Γαλάζερα, Γαπά–Κιλσέ ή Καπά-Κιλσέ, Γαράγαγια, Γαρακιοζέντων, Γαράκοτιλ, Γάρατσα ή Κάρατσα, Γαργάαινα, Γαρεντή, Γαριπάντων, Γετουρμάζ, Γιαγλίτερέ, Γιαγμούρ–δερέ, Γιαννάντων, Γιαννίκα, Γολή, Γονοκώλ, Γορόσι, Γλούβενα & Γόδαννα).
Το Γονοκώλ. Ενορίου του χωρίου Αμπρικάντων με 18 ελληνικές οικογένειες και ιερό ναό προς τιμή του Αγίου Νικολάου. Απείχε 2 ώρες απ’ τον ποταμό της Τσίζερες.
Το Γορόσι. Όρος σε ύψος 1.200 μέτρων που βρίσκεται μεταξύ Χάρσερας, Μανδρίων και Παζπέν. Απ’ το Γορόσι περνούσε κάποτε η παλιά οδός των καραβανιών από Αργυρούπολη προς Τραπεζούντα.
Η Γλούβενα. Ενορία της Κρώμνης δυτικά του Σιαμανάντων, διαιρούμενη σε Άνω και Κάτω Γλούβενα. Είχε 50 οικογένειες και ιερό ναό του Αγίου Ιωάννου με βυζαντινό φρούριο σε καλή κατάσταση. Η Γλούβενα της Κρώμνης (Διήγηση περί των κλωστών-κρυφών χριστιανών του Πόντου) - Η Ιερά Μονή Παναγίας του Καλούλ Γλούβενας Κρώμνης - Γεώργιος Παπαχρυσοστομίδης 1954 - Η Ιστορία της Κρώμνης (Β) Ενορίες Παρχάρια Α. Ι. Παρχαρίδου Ποντιακή Εστία τεύχος 41
Η Γόδαννα (τουρκιστί Κούζ-Άννά). Κατά παράδοση αποτελεί ένα απ’ τα καταφύγια της βασιλόπαιδος Άννης του Δαυίδ Κομνηνού στις υπώρειες του όρους Γορός και μια απ’ τις ενορίες της Χάρσερας με 30 τουρκικές οικογένειες που ασχολούνταν με την καλλιέργεια των οπωροφόρων δέντρων. Η Γόδανα υπήρξε ο τόπος της σύλληψης των από Χαλδίας ιερομαρτύρων Ουαλεριανού και Κανιδίου (συναθλητών του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Ευγενίου του Τραπεζουντίου) αλλά και πατρίδα του συναθλητού τους Ακύλα. Ήταν επίσης πατρίδα του απαισίας μνήμης καταστροφέα της Πελοποννήσου κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821, Λάζ Ιβραήμ πασά, ο οποίος στα γηρατειά του επέστρεψε στη Γόδανα κι έχτισε το μέγαρο του που διασωζόταν ως τις ημέρες προ της ανταλλαγής, αλλά κι ακόμα ένα στο χωρίο Καλτάντων.
Πηγή: Γεωγραφικόν και Ιστορικόν Λεξικόν της επαρχίας Χαλδίας - Γεωργίου Κανδηλάπτη Κάνι
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com
