Το Χωρίον Ευκαρπία (Γραμματίνα ή Γραμμάτινα) του νομού Κιλκίς
Ο οικισμός Γραμματίνα βρίσκονταν σε υψόμετρο 280 μ. και ήταν δυτικά του ποταμού Σπανού, 8 χλμ. βορειοανατολικά του Κιλκίς και 58 χλμ. βορειοανατολικά της Θεσσαλονίκης.
Το 1914 εγκαταστάθηκαν στον οικισμό 42 οικογένειες προσφύγων (126 άτομα) από την Κολωνία της Μ. Ασίας ενώ διέθετε και ελληνική δημοτική σχολή στοιχειώδους εκπαίδευσης. Γραμμάτινα ή Γραμματίνα. Το χωριό μας Ευκαρπία του νομού Κιλκίς. Το 1919 ο οικισμός αναγνωρίζεται και προσαρτάται στη κοινότητα Κιουρκιούτ (μετέπειτα κοινότητα Τερπύλλου). Στην απογραφή πληθυσμού του 1920, κατεγράφησαν 159 άνδρες και 113 γυναίκες, σύνολο 272 κάτοικοι ενώ στην απογραφή προσφύγων του 1923 βρέθηκαν στον οικισμό 385 πρόσφυγες (205 άνδρες και 180 γυναίκες). Μετά το 1923 ήρθαν και εγκαταστάθηκαν και άλλες οικογένειες προσφύγων με αποτέλεσμα το 1928 στον οικισμό να καταμετρηθούν 158 οικογένειες προσφύγων (548 άτομα) σύμφωνα με στοιχεία της Γ.Δ.Ε.Μ.-Ε.Α.Π. Ήταν αμιγής προσφυγικός οικισμός. Κατά τον Παν. Τανιμανίδη, οι κάτοικοί του στην πλειοψηφία ήταν ποντιακής καταγωγής με ελάχιστους Βλάχους και Σαρακατσαναίους. Το 1927 ο οικισμός Γραμμάτινα μετονομάζεται σε Ευκαρπία και λίγους μήνες αργότερα γίνεται η αναγνώριση της Ευκαρπίας ως ξεχωριστής κοινότητας με την απόσπαση του οικισμού Ευκαρπία από την κοινότητα Τερπύλλου και τον ορισμό του, ως έδρα της κοινότητας (Φ.Ε.Κ. 219 Α 13/10/1927). Στην απογραφή του 1928, εκ των 596 κατοίκων, οι 228 ήταν πρόσφυγες που ήρθαν μετά την Μικρασιατική Καταστροφή. Σύμφωνα με το Ονομαστικό Ευρετήριο Αγροτών Προσφύγων, στον οικισμό καταγράφηκαν το 1928, 220 δικαιούχοι «αρχηγοί οικογενειών αγροτικώς εγκατεστημένων και των μελών τοιούτων οικογενειών δικαιούχων-κατά τους ισχυρισμούς των- αποζημιώσεως εξ ανταλλαγής. (Αρ. 133141-133360) . Το 1934 η κοινότητα και ο οικισμός Ευκαρπία αποσπώνται από το νομό Θεσσαλονίκης και προσαρτάται στο νέο νομό Κιλκίς (Φ.Ε.Κ. 341Α -08/10/1934). Οι κάτοικοι του χωριού ασχολούνται με την γεωργία και την κτηνοτροφία. Το 1997 ο οικισμός Ευκαρπία με το πρόγραμμα «Καποδίστριας» αποσπάται από την κοινότητα Ευκαρπίας (καταργείται) και προσαρτάται στο δήμο Κρουσσών (Φ.Ε.Κ. 244Α — 04/12/1997) όπου και παραμένει μέχρι το 2010 ότε και αποσπάται από το δήμο Κρουσσών (καταργείται) και προσαρτάται στο δήμο Κιλκίς (Φ.Ε.Κ. 87Α — 07/06/2010). Από το 2011 η Ευκαρπία, αποτελεί την Τοπική Κοινότητα Ευκαρπίας, της Δημοτικής Ενότητας Κρουσσών, του δήμου Κιλκίς. Απογραφές: 596 κάτοικοι το 1928, 842 κάτοικοι το 1940, 879 κάτοικοι το 1951), 797 κάτοικοι το 1961, 639 κάτοικοι το 1971, 651 κάτοικοι το 1981, 539 κάτοικοι το 1991, & 514 κάτοικοι το 2011. Ευκαρπία (Γραμμάτινα ή Γραμματίνα) του νομού Κιλκίς
Το Χωρίον Ευκαρπία (Γραμματίνα ή Γραμμάτινα) του νομού Κιλκίς. Προσφυγικά χωριά του νομού Κιλκίς. Πηγή: Λουκάς Π. Χριστοδούλου «Οι προσφυγικοί οικισμοί της Ε.ΑΠ. στη Μακεδονία 1928», Ένωση Σπάρτης Μικράς Ασίας, Αθήνα 2023
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com
