Το χωρίον Άγουρσα της εξαρχίας της Μονής Σουμελά της Ματσούκας του Πόντου
Η Άγουρσα ήταν ένα χωριό στην Εκκλησιαστική περιφέρειας Ροδοπόλεως (Ματσούκας), στον νομό της Τραπεζούντας, κοντά στη Ιερά Μονή της Παναγίας Σουμελά, δυο χιλιόμετρα νοτιότερα του Τζεβισλούκ.
Στα μέσα του 19ου αιώνα είχε περί τους 300 κατοίκους, 150 φανερούς και 150 κρυφούς χριστιανούς (Κλωστούς). Οι Κρυφοί χριστιανοί του χωριού φανέρωσαν την πίστη τους στα 1856, μετά την ισχύ του Χάτι χουμαγιούν, μαζί με τους άλλους Κλωστούς της Ματσούκας και του νομού Τραπεζούντας. O πληθυσμός του χωριού, λίγο πριν από την ανταλλαγή, έφτανε τους 600 ανθρώπους και ήταν χριστιανικός στο μέγιστο μέρος του. Στην Άγουρσα λειτουργούσε πλήρες δημοτικό σχολείο και υπήρχαν δύο εκκλησίες. Η κυριότερη ασχολία των κατοίκων της ήταν η κτηνοτροφία. Σύμφωνα με τις τοπικές παραδόσεις, το όνομα του χωριού σήμαινε ανδροχώρι (στην ποντιακή, άγουρος = άντρας). Σημειώνεται ότι όντως οι κάτοικοι της Άγουρσας ήταν κατά κανόνα εύσωμοι. Σε λόφο κοντά στο χωριό, βρίσκονται τα ερείπια ενός ναϊδρίου, που πιθανώς είχε χτιστεί πολύ παλιά. Ένα δίστιχο σχετικό με την Άγουρσα αναφέρει χαρακτηριστικά: «Άγουρσα με την κοψέαν (ρόκα) το ψωμίν με την ελέαν». Η Άγουρσα ανήκε στην Εκκλησιαστική Εξαρχία της Μονής Σουμελά. Τα χωριά της Ματσούκας του Πόντου μέσα από τον ποιητικό λόγο του χωρίου Καπίκιοϊ / Κοινότητες ή χωριά της επαρχίας Ματσούκας του Πόντου Απο την Άγουρσα κατήγετο ο ορφανός Γετίμογλης ο οποίος μας είναι γνωστός απο τον αείμνηστο λαογράφο μας κ Στάθη Ευσταθιάδη μέσω του ομώνυμου δημώδους άσματος Γετίμ ογλης. Δημώδες άσμα της περιφέρειας Ματσούκας του Πόντου / Στάθης Ευσταθιάδης
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com
