Σωκράτης Κ. Πασαλίδης - Χαλβά Ματέν του Παϊπούρτ (περί το 1900)
Χαλβά Ματέν του Παϊπούρτ (περί το 1900). Απαθανατίζονται απο αριστερά ο Σωκράτης Κ. Πασαλίδης, από το χωριό Χαλβά Ματέν του Παϊπούρτ. Συλλογή Πασσαλίδου Ιωάννα Χαλβά Μαντέν 1900. Ο Σωκράτης Πασαλίδης (αριστερά), με άγνωστο πρόσωπο
Αφηγητής: Μιμιλίδης Λύσανδρος, ετών 93. Κυρίαρχο ρόλο για τη διασκέδαση των κατοίκων κατείχε η λύρα. Γενικά η ψυχαγωγία ήταν συνυφασμένη με την καθημερινή ζωή και όχι προγραμματισμένη: "Ψυχαγωγία είχαμε τα παρακάθια. Οι γυναίκες και τα κορίτσια πήγαιναν στα βουνά, έκοβαν ξύλα και έκαναν σ̆ελέκια και κατεβαίνοντας σταματούσαν σε ένα δρόμο και άρχιζαν το χορό και το τραγούδι και μετά πήγαιναν στο χωριό. Λύρα έπαιζε, πέθανε στην Πεντάβρυσο - Κουτλάρ (επαρχία Εορδαίας), ο Χαράλαμπος Πασαλίδης και ο Πέτρος Μιμιλίδης, ξάδερφος μου. Τουλούμ έπαιζε κάποιος πάνω στο χωριό. Έπαιζα λύρα κι εγώ, μόνος μου την έκανα, και φλογέρα έπαιζα μέσα στο στάβλο το βράδυ, μόνος μου. Είχα υπέροχη φωνή (λέει ο αφηγητής μας Μιμιλίδης Λύσανδρος) και ξεκινά να τραγουδά:
" Ψηλά ραχά και πράσινα και δέντρα φουντωμένα
κλίστεν κα' τα κλαδία 'σουν και κλάψτεν για τ' εμένα". Το Χαλβά Μαντέν του Πόντου / Πρώτο Μέρος - Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου - Κώμες, Πόλεις & Περιοχές στον Πόντο. Γεωγραφική, Ιστορική και Κοινωνιολογική περιήγηση στον Πόντο. Φωτογραφικό υλικό όπως η παρούσα φωτογραφία μπορεί να προέρχεται από Λευκώματα Συλλόγων, προσωπικές συλλογές, αναρτήσεις σε blogs ή sites όπως η Επιτροπή Ποντιακών Μελετών, το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, το Εθνικό Κέντρο τεκμηρίωσης και ηλεκτρονικού περιεχομένου, η Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, η Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού, η Μέριμνα Ποντίων Κυρίων, δημοσιεύσεις σε βιβλία, περιοδικά και εφημερίδες, το Αρχείον Πόντου κ.ο.κ. και αποτελεί αρχειακό υλικό το οποίο ανήκει πρωτίστως στα εικονιζόμενα πρόσωπα, τις οικογένειες και τους απογόνους τους και κατά συνέπεια σε όλο τον ποντιακό λαό. Μέσω του Kotsari.com προβάλλονται για ιστορικούς και λαογραφικούς εκπαιδευτικούς λόγους, με την όσο το δυνατό πληρέστερη τεκμηρίωση, λεπτομερή αναφορά στα συστατικά στοιχεία προσδιορισμού, χρονολογίας, γεωγραφίας, λαογραφίας (γλωσσικού ιδιώματος), συγγενικών σχέσεων, ενδυματολογίας, ιστορικών συγκυριών και συσχετισμού με άλλο παρόμοιο υλικό από τον Πόντο. Σε κάθε περίπτωση γίνεται μια σοβαρή προσπάθεια ενδυνάμωσης-ενίσχυσης των φωτογραφιών αρχείου με όλα εκείνα τα στοιχεία (ιστορικά και λαογραφικά) τα οποία είναι ικανά να τις παρουσιάσουν στο σήμερα με όσο το δυνατό μεγαλύτερη πληρότητα πληροφοριών και στοιχείων για την καταγωγή και σημασία τους. Στην πλειονότητα τους οι παλιές ασπρόμαυρες φωτογραφίες έχουν επεξεργαστεί και επιχρωματιστεί με σεβασμό στα πρόσωπα που εικονίζονται, στις ενδυμασίες και στα δομικά μέρη της κάθε εικόνας καθώς στην αρχική τους μορφή τις περισσότερες φορές έχουν σχισίματα, ρωγμές, λείπουν κομμάτια ή τις έχει διαβρώσει ο χρόνος και η κακή αποθήκευση. Η σύγκριση μιας σχισμένης, φθαρμένης από τον χρόνο αυθεντικής φωτογραφίας με την αποκατεστημένη εκδοχή της αποδεικνύει την ουσιαστική σημασία της ψηφιακής διάσωσης των ιστορικών αρχείων. Πρόσωπα που κινδύνευαν να χαθούν κάτω από τις ρωγμές του χαρτιού, αποκτούν ξανά καθαρές εκφράσεις, επιτρέποντάς μας να συνδεθούμε άμεσα με την ιστορία τους.
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
