Το κτίριο του Παρθεναγωγείου & το Γήπεδο Τένις του Κολλεγίου Ανατόλια στην Μερζιφούντα του Πόντου το 1895
Αυτές οι δύο εξαιρετικές φωτογραφίες του 1895 συμπληρώνουν την εικόνα για το μέγεθος, τον προοδευτικό χαρακτήρα και τις υποδομές του Κολλεγίου Ανατόλια στη Μερζιφούντα.
1. Το Κτίριο του Παρθεναγωγείου (1895) Αμερικάνικο Κολλέγιο Ανατόλια - Μερζιφούντα Πόντου 1886-1921
• Αρχιτεκτονική & Δομή: Το κτίριο του θηλέων (Girls' School / Παρθεναγωγείο) ακολουθεί τον ίδιο νεοαποικιακό αμερικανικό σχεδιασμό με το Αρρεναγωγείο. Διακρίνεται ο πολυώροφος όγκος του με τις πολλές καμινάδες, τα μεγάλα παράθυρα και τον χαρακτηριστικό τετράγωνο πύργο στην οροφή. Στα αριστερά διακρίνεται ένας όμορφος στεγασμένος εξώστης/μπαλκόνι.
• Η Σημασία της Εκπαίδευσης Θηλέων: Στην Ανατολία του 19ου αιώνα και στον Πόντο, η οργανωμένη δευτεροβάθμια εκπαίδευση για κορίτσια ήταν πρωτοποριακή. Το Ανατόλια προσέφερε στα κορίτσια της περιοχής (κυρίως Ελληνίδες και Αρμένισσες) μόρφωση υψηλού επιπέδου, ξένες γλώσσες και επαγγελματική κατάρτιση (π.χ. παιδαγωγικά, νοσηλευτική), συμβάλλοντας καθοριστικά στη χειραφέτηση των γυναικών της Μικράς Ασίας.
2. Το Γήπεδο Τένις του Κολλεγίου (1895) Ιστορία του Ελληνισμού του Ευξείνου Πόντου
(Η φωτογραφία παρατίθεται στην αυθεντική ασπρόμαυρη μορφή της από το Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού, καθώς και στην επιχρωματισμένη εκδοχή της).
• Μια Πρωτοποριακή Αθλητική Υποδομή: Η ύπαρξη γηπέδου αντισφαίρισης (τένις) το 1895 στην καρδιά της Μικράς Ασίας είναι εντυπωσιακή! Αποδεικνύει ότι το κολλέγιο εισήγαγε δυτικά αθλητικά πρότυπα και μια ολιστική παιδαγωγική αντίληψη («νοῦς ὑγιής ἐν σώματι ὑγιεί»).
• Η Σκηνή του Αγώνα:
α) Στο χωμάτινο γήπεδο διακρίνονται παίκτες (άνδρες και γυναίκες) με ρακέτες.
β) Εντυπωσιάζει η ενδυμασία της εποχής: οι γυναίκες αγωνίζονται ή παρακολουθούν φορώντας μακριές, βαριές φούστες και μακρυμάνικες μπλούζες, σύμφωνα με τους αυστηρούς ενδυματολογικούς κανόνες του 1890. Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου
γ) Το γήπεδο περιβάλλεται από αυτοσχέδιο ξύλινο περιφραγμένο πλαίσιο, ενώ στο βάθος διακρίνονται οι περιμετρικοί τοίχοι του campus, τα γύρω κτίρια και το ορεινό τοπίο της Μερζιφούντας.
δ) Στα δεξιά, διακρίνεται ένας φωτογραφικός τρίποδας, υποδηλώνοντας την παρουσία του φωτογράφου που απαθανάτιζε στιγμές της σχολικής ζωής.
Συμπερασματικά: Οι εικόνες αυτές αποτυπώνουν μια όαση εκσυγχρονισμού, παιδείας και αθλητισμού στην εσωτερική Ανατολία. Το Ανατόλια δεν ήταν απλώς ένα σχολείο, αλλά μια ολόκληρη πολιτεία που συνδύαζε την ακαδημαϊκή γνώση, την κοινωνική μέριμνα και την αθλητική κουλτούρα, πριν η πορεία του διακοπεί βίαια από τα τραγικά γεγονότα των ετών 1915–1922.
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
