Το Χάσκιοϊ της Χαλδίας

χάσκιοϊ-χαλδίας,αργυρούπολη,πόντου,κιμισχανάΤο Χάσκιοϊ –τα παλιά χρόνια- ήταν τουρκικό τσιφλίκι το οποίο το αγόρασαν κάποιοι έλληνες, το μοίρασαν μεταξύ τους και εγκαταστάθηκαν εκεί με τις οικογένειες τους. Επρόκειτο για μικρό αμιγώς ελληνικό χωριό το οποίο κατοικήθηκε από 11 οικογένειες ομογενών μας. Υπαγόταν στην περιφέρεια Αργυρούπολης του νομού Τραπεζούντας και βρισκόταν κοντά στα χωριά Άτρα, Θέμπεδα και Παλαγία από τα οποία απείχε μία με μιάμιση ώρα με τα πόδια. Οι κάτοικοι του Χάσκιοϊ σε αντίθεση με άλλα χωριά της Χαλδίας θεωρούνταν προνομιούχοι καθώς κάθε αγροτική οικογένεια κατείχε μια ιδιόκτητη έκταση γης που κυμαινόταν από 150 ως 200 στρέμματα. Η συνολική καλλιεργήσιμη γη ήταν 2000 στρέμματα και συνόρευε με τα ιδιόκτητα κτήματα του χωριού Θέμπεδα σε απόσταση μιάμισης ώρας απ’ το Χάσκιοϊ. Όπως στις περισσότερες περιοχές έτσι κι εδώ το όργωμα και το αλώνισμα γινόταν με ξύλινα αλέτρια και τουκάνια που τα έσερναν βόδια.
Τόσο η γεωργία όσο και η κτηνοτροφία ήταν ανεπτυγμένες στο Χάσκιοϊ. Κάθε οικογένεια είχε από 10 έως 20 μεγάλα ζώα και από 50 έως 80 γιδοπρόβατα. Για τα ζώα αυτά το χωριό διέθετε βοσκοτόπια 3000 στρεμμάτων περίπου στις τοποθεσίες “Αϊ-Γιάννε”, “Καρελέτσα” και “Γιαλιάς”.

Παρά το γεγονός ότι το χωριό ήταν πεδινό, ωστόσο είχε ένα μεγάλο δάσος που το έλεγαν “ Τσαχούρ Ορμανί ” με έκταση 4000 στρεμμάτων περίπου και εντός αυτού υπήρχαν 100 στρέμματα καλλιεργήσιμης γης.
Βουνά και ποτάμια δεν είχε. Παρόλο που όλοι οι κάτοικοι του Χάσκιοϊ είχαν όλες τις προϋποθέσεις για να ζουν καλά, πολλοί επέλεγαν να ξενιτεύονται στη Ρωσία.
Το χωριό ήταν χωρισμένο σε δύο μαχαλάδες (άνω και κάτω) οι οποίες υδρεύονταν από τρείς βρύσες και ένα πηγάδι που το έλεγαν “γουίν”.
Είχαν εκκλησία του Αγίου Γεωργίου και τρία παρεκκλήσια του Ευαγγελισμού, των Αγίων Θεοδώρων και του Προφήτη Ηλία στα οποία λειτουργούσε ο μοναδικός εφημέριος του χωριού ο παπα-Γιώργης Μιχαηλίδης. Λειτουργούσε επίσης ένα εξατάξιο σχολείο με 20 μαθητές όπου δίδασκαν ο παπα-Γιώργης Μιχαηλίδης και ο Γρηγόριος Γαντσίδης ή Γιαννουλίδης. Οι μορφωμένοι που βγήκαν απ’ το χωριό ήταν η Ευθυμία Κοκκινίδου, ο Γρηγόριος Γαντσίδης, ο Θεμιστοκλής Βελονάς κ.ά.
Οι προύχοντες του χωριού ήταν : ο Κωνσταντίνος Βελονάς, ο Παναγιώτης Γιαννουλίδης, ο Γεώργιος Κοκκινίδης, ο Μιχαήλ Πουταχίδης, και ο Γεώργιος Βελονάς. Οι αξιολογότεροι όμως του χωριού ήταν ο Ιωάννης Ζευγαρόπουλος, ο Θεμιστοκλής Βελονάς, ο Γρηγόριος Γαντσίδης και ο Γεώργιος Κοκκινίδης.
Λυράρηδες του χωριού ήταν ο Κοσμάς Πουταχίδης και ο Χαράλαμπος Πουταχίδης.
Στο χωριό δεν είχαν γίνει εχθροπραξίες όπως σε άλλες περιοχές εκ μέρους των τούρκων, παρόλ’ αυτά υπήρχε πάντα η ανασφάλεια και η αβεβαιότητα για τη μοίρα τους καθόσον άκουγαν συνεχώς για τις βαρβαρότητες των τούρκων εναντίον των ελλήνων χριστιανών. Έτσι λοιπόν, όταν το 1918 άρχισαν να υποχωρούν οι ρώσοι απ’ τον Πόντο, οι κάτοικοι του Χάσκιοϊ τους ακολούθησαν στη Ρωσία. Λόγω του φόβου και της βιαιότητας των εποχών έφυγαν απ’ το χωριό χωρίς να πάρουν μαζί τους το νοικοκυριό τους. Τα μόνα κειμήλια που κατάφεραν να πάρουν ήταν 10 μεγάλα εικονίσματα της εκκλησίας του χωριού. Το 1922 με την ανταλλαγή των πληθυσμών άφησαν τη Ρωσία και ήρθαν στον Πειραιά κι από κει εγκαταστάθηκαν οριστικά πλέον στην Παναγίτσα Εδέσσης όπου ζουν ως τις ημέρες μας. Τα κειμήλια του ναού του Χάσκιοϊ φυλάσσονται πλέον στον ιερό ναό Παναγίτσα Εδέσσης.

Σημείωμα Ποντιακής Ηχώ το 1982 : Χιλιάδες μνήμες χάθηκαν από την ημέρα του ξεκληρισμού μας ως σήμερα. Πολύτιμες μνήμες χάνονται καθημερινά μαζί με τους βετεράνους μας που πεθαίνουν. Σε λίγο θα στερέψει κάθε ζωντανή πηγή ιστορικής πληροφόρησης. Τι περιμένουμε λοιπόν ; Από ποιους θα μάθουμε την πρόσφατη ιστορία μας ; Από τους ανθρώπους που δεν την έζησαν ; Να γιατί οι γέροι μας, πρέπει και οφείλουν να μας αφήσουν σαν κληρονομιά την εξιστόρηση όλων εκείνων των γεγονότων που έζησαν ή είδαν.

Αφήγηση : Νικολάου Παν. Γιαννουλίδη - Παναγίτσα Εδέσσης
Ποντιακή Ηχώ Tεύχος Τεύχος 6ον - Αθήνα 1982

 

 

Add comment


Security code
Refresh

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ