Το χωρίον Πελικπάς του Κάρς της Ρωσίας

πελικπάς,τουκάνια,καύκασος,φλώρινα,χασκενιλή,γιατάχ,αφεντή,γιανάχ,ψηλόν,ραχ̌ίν,βερισάν,λάλογλη,γάμισλη,σαρήγαμής,τιβίκ,πεζικιπκάν,χαρπαντίδης,γιαλαμάς,πολατίδης,τίκ,ομάλ,λάζικον,τσαϊνικίος,τσαϊνικίας,σαρίγλ,σαρίγουζ,σαρίκουζ,ταντουρουχλέτ,τσίπλαχληΤο Πελκιπάς ήταν αμιγώς Ελληνικό χωριό με τριακόσιες οικογένειες και υπαγόταν στην επαρχία Κάρς του νομού Κάρς. Στο χωριό υπήρχαν τρία μπακάλικα τα οποία τα χρησιμοποιούσαν και ως καφενεία και τα οποία ανήκαν στους : Χαρπαντίδη Εμμανουήλ, Ασλανίδη Κωνσταντίνο και Μαυρόπουλο Πέτρο. Είχαν μια εκκλησία (ναό) του Αγίου Προφήτη Ηλία με εφημέριο τον παπα Γιάννη, ένα παρεκκλήσι του Αγίου Κωνσταντίνου και ένα ελληνικό σχολείο με 150 μαθητές περίπου. Οι δάσκαλοι του χωριού ήταν οι : Θεόδωρος Χιτσιρικλής, Λάζαρος Τουτουνής και Αλέξανδρος Τσιπλαχλής. Οι προύχοντες του χωριού ήταν οι : Λάζαρος Μαυρόπουλος και Ιορδάνης Μαυρόπουλος, Περικλής Καγιαλίδης, Αλέξανδρος Γιαλαμάς, Θεόδωρος Πολατίδης, Βασίλειος Σολωμονίδης, Κλήμης Μαυροκεφαλίδης, Κωνσταντίνος Ασλανίδης και Χαράλαμπος Ασλανίδης, Ισαάκ Παυλίδης και ο πρόεδρος του χωριού Σπυρίδων Αλεξιάδης.

πελικπάς,τουκάνια,καύκασος,φλώρινα,χασκενιλή,γιατάχ,αφεντή,γιανάχ,ψηλόν,ραχ̌ίν,βερισάν,λάλογλη,γάμισλη,σαρήγαμής,τιβίκ,πεζικιπκάν,χαρπαντίδης,γιαλαμάς,πολατίδης,τίκ,ομάλ,λάζικον,τσαϊνικίος,τσαϊνικίας,σαρίγλ,σαρίγουζ,σαρίκουζ,ταντουρουχλέτ,τσίπλαχληΟι μορφωμένοι χωριανοί μας που διακρίθηκαν ήταν οι : Κωνσταντίνος Ασλανίδης, Μιχαήλ Μαυρόπουλος, Πίλος Κεβρεκίδης, Δημήτριος Μαυρόπουλος, Χρήστος Γιαλαμάς καθώς και ο πρόεδρος Σπυρίδων Αλεξιάδης. Σπουδαιότεροι θεωρούνταν οι : Μιχαήλ Μαυρόπουλος που σπούδασε δάσκαλος, ο Γεώργιος Γιαλαμάς ο οποίος ήταν αξιωματικός και ο Γεώργιος Μαυρόπουλος ο οποίος σπούδασε γιατρός.
Από πλευράς ψυχαγωγίας, το χωριό διέθετε λαϊκούς οργανοπαίκτες που παίζανε σχεδόν όλα τα παραδοσιακά μουσικά όργανα όπως ήταν : ο λυράρης Ιάκωβος Μαραντίδης, οι τουλουμπτσήδες : Ιωάννης Παρτσαλίδης και Σάββας Μαυρόπουλος, οι ζουρνατζήδες : Σάββας Κωνσταντινίδης και Γεώργιος Μαυροκεφαλίδης και ο τέλος ο ταγουλτζής Δημήτριος Πολατίδης. Οι χοροί που χόρευαν στο χωριό ήταν οι συνηθισμένοι ποντιακοί χοροί : Τίκ, Ομάλ, Λάζικον κτλ καθώς και ο Τσαϊνικίος Σαρίγλ.
Το χωρίον Τελικπάς ήταν χωρισμένο σε πέντε μαχαλάδες που είχα τις ονομασίες : “Σα ταφία”,” Σο Τσαμούρ μερέαν”, “Στη Ταρσή την στράταν”,” Ταντουρουχλέτ”, & “Σο Ποστάν μερέαν”.
Υπήρχαν δύο βρύσες από τις οποίες υδρεύονταν και οι οποίες βρίσκονταν “Ση Τσίπλαχλη της Παναγίας”.
Οι κάτοικοι ζούσαν κυρίως απ την γεωργία, κατέχοντας 30 με 40 στρέμματα ιδιόκτητης γής την οποία καλλιεργούσαν με τα μέσα της εποχής όπως λ.χ. τα ζευγαρωτά ζώα (βόδια), τουκάνια κτλ ενώ κάθε οικογένεια είχε από 10 ως και 12 ζώα, όπως βόδια, άλογα, αγελάδες κτλ.
Για την τροφή των ζώων, η κοινότητα διέθετε 5.000 στρέμματα περίπου βοσκής η οποία δεν ήταν ενιαία αλλά βρισκόταν σε διάφορες περιοχές όπως λ.χ. στη θέση “Τιάκ Κουρούν” στο “Χασκενιλή” στο “Εφεντή Γιανάχ” και στο “Ψηλόν Ραχ̌ίν”. Τα κυριότερα βουνά ήταν δύο : το “Αφεντή Γιατάχ” με υψόμετρο 1.040 μέτρα περίπου και το βουνό του Αγίου Κωνσταντίνου με υψόμετρο στα 1.200 μέτρα περίπου. Υπήρχε κι ένα ποτάμι που το έλεγαν : “Τη Ραχ̌ί το ποτάμ’ ”
Η μετανάστευση των κατοίκων σε άλλες περιοχές για την αναζήτηση καλύτερων συνθηκών ζωής ήταν συνηθισμένη. Τα μέρη όπου συνήθως μετανάστευαν ήταν η Τιφλίδα και η Τσατούρα.
Τα πλησιέστερα χωριά στο Τελικπάς ήταν το Λάλογλη σε απόσταση 4 χιλιομέτρων, το Γάμισλη στα 3 χιλιόμετρα, το Βερισάν στα 5 χιλιόμετρα το Πεζικιπκάν στα 6 χιλιόμετρα, το Σαρή Γαμής στα 20 χιλιόμετρα και το Τιβίκ στα 7 χιλιόμετρα.
Με τα γεγονότα των τελευταίων ετών πριν το ξεκλήρισμα μας, τα τουρκικά στρατεύματα αφαίρεσαν όλα μας τα ζώα, μας πλιατσικολόγησαν και μας ανάγκασαν να εγκαταλείψουμε όλες τις περιουσίες μας και να φύγουμε στην Ρωσία.
Συγκεκριμένα το 1913 σκότωσαν τον συγχωριανό μας Λάζαρο Μαυρόπουλο, ενώ το 1917 δολοφόνησαν τον Αθανάσιο Μαυρόπουλο και τον Γρηγόριο Κεβρεκίδη.
Στην Ελλάδα ήρθαμε από την Ρωσία και αφού ταλαιπωρηθήκαμε πηγαίνοντας στην Άρτα και στην Χαλκίδα και στη συνέχεια στην Φλώρινα όπου τελικώς εγκατασταθήκαμε οριστικά το 1924 στο χωριό Νέος Καύκασος και όπου συνεχίζουμε να διαμένουμε έκτοτε.
Ερχόμενοι στην Ελλάδα τα μόνα που καταφέραμε να φέρουμε μαζί μας ήταν οι εικόνες και μερικά βιβλία και τίποτα άλλο.

Πηγή : Ποντιακή Ηχώ, Τεύχος 14ον , Αθήνα 1984 - Δημήτριος Πολατίδης, Νέος Καύκασος Φλώρινας

Add comment


Security code
Refresh

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ