Το χωρίον Μασούρα της επαρχίας Άρδασσας του Πόντου

Μασούρα,άρδασσα,παναγίτσα,εδέσσης,απανοχώρ,γουμπλουζί,σκανταράντων,καγκελίνα,λάμπον,τσορπαντσής,γιωργίκας,τσορπατζής,πάνον,χασερέτα,λορία,αγρίδ,παλαγάντων,χάραβα,σίσα,κορασέα,άρτουτσλούγ,τσιλερία, θώμπορα,δύολιθάρια̤,σπελεπόρτε̤,γουρνόπα,ορμίν,γονοκόλΗ Μασούρα ήταν αμιγώς ελληνικό χωριό αποτελούμενη από εκατό οικογένειες. Είχε έναν ναό και δύο παρεκκλήσια του Προφήτη Ηλία και της Αγίας Μαρίνας στα οποία λειτουργούσαν ο παπά Αλέξης και ο πατέρας του o παπά Ιωάννης. Διατηρούσε ένα ελληνικό σχολείο με πολλούς μαθητές στο οποίο δίδασκε ο παπά Συμεών, αδερφός του παπά Αλέξη. Ο ίδιος ήταν ιδιοκτήτης και του μοναδικού μπακάλικου του χωριού.
Η ύδρευση του χωριού γινόταν από τρείς πηγές (βρύσες) από το κάθεν το πεγάδ’, από το πέραν το πεγάδ’ και από το απανοχώρ’. Το χωριό ήταν χωρισμένο σε τέσσερις μαχαλάδες : των Σκανταράντων, του Γουμπλουζί, του Απανοχώρ’ και του Καγκελίνα.

Προύχοντες του χωριού ήταν οι : Κωνσταντίνος Τριανταφυλλίδης, οι Τοπουζάντ και ο Συμεών. Οργανοπαίκτες ήταν οι : ο Πάνον τη χασερέτα (λυράρης), ο Γιωργίκας ο Τσορπατζής (ταουλτσ̌ής) και ο Λάμπον ο Τσορπαντσής (ζουρνατζής). Οι κάτοικοι του χωριού βιοπορίζονταν εξασκώντας τις γεωργοκτηνοτροφικές τους εργασίες, καλλιεργώντας τα χωράφια τους με τα τεχνικά μέσα της εποχής καθώς και με τα βόδια που τους βοηθούσαν στις αγροτικές ασχολίες.
Κάθε οικογένεια είχε τις αγελάδες τα πρόβατα τα κατσίκια τα άλογα και τα γαϊδούρια της. Το χωριό διέθετε και τα απαραίτητα βοσκοτόπια που βρίσκονταν στις τοποθεσίες : Κορασέα, Άρτουτσλούγ, Τσιλερία, Θώμπορα, τα Δύο Λιθάρια̤, και στην Σπελεπόρτε̤. Είχε όμως και τα παρχάρια του (τις εξοχές) στις θέσεις : Γουρνόπα και ένα δάσος που ονομαζόταν το Γονοκόλ. Το μικρό ποτάμι του χωριού ονομαζόταν το Ορμίν.
Παρόλο που οι κάτοικοι του χωριού ζούσαν καλά, συνήθιζαν να μεταναστεύουν στην Ρωσία για εξεύρεση καλύτερης τύχης.
Τα πλησιέστερα χωριά στην Μασούρα ήταν : τα Λορία, το Αγρίδ’, των Παλαγάντων, τα Χάραβα και η Σίσα.
Στο χωριό μας δεν έγιναν πολεμικά γεγονότα ούτε είχαμε θύματα απ’ την μανία των τούρκων. Το 1913 όμως, η οικογένεια της κας Σωτηρίας Τριανταφυλλίδου έφυγε για την Ρωσία και το 1922 ήρθαν στην Ελλάδα κι εγκαταστάθηκαν προσωρινά στην Καλλιθέα Αθηνών, ενώ το 1929 τους εγκατέστησαν μόνιμα στο χωριό Παναγίτσα Εδέσσης όπου διαμένουν ως σήμερα.
Ένα απ’ τα τραγούδια της πατρίδας ήταν και το παρακάτω :
“Η Κρώμν’ επέρεν άψιμον, η Σαμάντων βρούλαν,
η Σαχπαξίνα κλαίει και λέει, την Λαμπρήν θέλω γούναν.

Οι Ιμερίτ’ φορούν κιαζία και χορεύνε άμον ταζία,
οι Κρωμέτ’ φορούν πασμάδες και χορεύνε άμον γιοσμάδες.

Κρωμέτες σκ̌ύλ’ υιός είμαι ματώνω κ̌ι ματούμαι,
ση Σουμελάς την Παναγίαν θα πάω στεφανούμαι.
Είμαι τη Κοκά τη Μήτονος η εγγονή τη Τσ̌όφας η θυγατέρα.

Λεξιλόγιο :
Ταζία = αγριοκάτσικα

Πηγή : Σωτηρία Τριανταφυλλίδου – Φανοπούλου, Παναγίτσα Εδέσσης

Add comment


Security code
Refresh

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ