Γεωγραφικόν και Ιστορικόν Λεξικόν Επαρχίας Χαλδίας Ο΄ (Παλαδάντων, Παλλαλάντων, Παρασκευάντων, Παλαγία ή Παλαϊα, Παπαδάντων, Άνω και Κάτω Πελέν, Παπούτ’ς, Πέκτελα).

Αναμνηστική φωτογραφία Ελληνικής οικογένειας της Τραπεζούντας. Οι κοπέλες φέρουν τις επιχώριες παραδοσιακές τους ενδυμασίες.  Το Παλαδάντων και Παλλαλάντων. Μία από τις δέκα ενορίες της Μούζενας και η κυριότερη. Είχε 40 οικογένειες ομογενών μας Ελλήνων και Ιερό Ναό της Ευαγγελίστριας σε μεγάλη κοιλάδα. Απέχει 25 λεπτά από την Ιερά Μονή του Αγίου Γεωργίου του Ζαντού όπου υπήρχε Κεντρική Σχολή. Οι άντρες ξενιτεύονταν για εργασία κυρίως στην πόλη Βακού της Κασπίας.  Παρακολουθείστε το αφιερωματικό μου βίντεο στο χωριό Παλλαδάντων

Το Παρασκευάντων. Μία από τις ενορίες του ποταμού Μαυραγγέλ’ με 35 ελληνικές οικογένειες και Ιερό Ναό των Αγίων Αποστόλων.

Η Παλαγία ή Παλαϊα. Στα τουρκικά ονομάζεται Αυσαλή. Βρίσκεται σε απόσταση μισής ώρας πάνω από τους ποταμούς που συμβάλλουν κοντά στο χωριό Άγιος Γρηγόριος, (ποταμοί Καραμουσταφά και Νίβαινας) και κατοικείται από 50 ελληνικές οικογένειες και 5 οθωμανικές από τούρκους που εκτουρκίστηκαν σε παρελθόντα αιώνα και διαιρείται σε δύο ενορίες, την Άνω και Κάτω Παλαγία. Έχει Ιερό Ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης και δύο παρεκκλήσια του Αγίου Γεωργίου σε φερώνυμο Βυζαντινό Φρούριο και του Προφήτη Ηλία πάνω στο ομώνυμο όρος που βρίσκεται πάνω από το χωριό όπου γινόταν σημαντικό πανηγύρι. Έχει σχολείο με δύο διδασκάλους και απέχει από την Αργυρούπολη έξι ώρες (με τα πόδια). Πάνω από το χωριό υπάρχει ένα μεγάλο και βαθύ σπήλαιο όμοιο με εκείνο του Κύκλωπα όπου υπάρχουν διάφορες ευρείες στοές ενώ στο βάθος μίας εξ αυτών υπάρχει σωρεία ανθρωπίνων οστών (ως φαίνεται, θυμάτων της κακουργίας των κατακτητών). Τα κρανία και τα δόντια αυτά, έχουν τις διπλάσιες διαστάσεις των σημερινών δικών μας. Οι κάτοικοι της Παλαγίας αλλά και των γειτονικών χωριών παρά τον ποταμό ζούσαν ως επί τω πλείστον από την γεωργία, την κτηνοτροφία και την κηπουρική ενώ παρχαρεύονταν στις υπώρειες του όρους Άγιος Παύλος στα παρχάρια Αλή τάσ̆ στα Σαρπίσκια. Σύμφωνα με την παράδοση ο συνοικισμός της Παλαγίας δημιουργήθηκε μετά την Άλωση της Τραπεζούντας από τέσσερις οικογένειες κυρίως από το χωριό Πολίτα της Τραπεζούντας αλλά και των Σαββάντων, Ξενητάντων, Τικάντων, και των Ακυλάντων της Ματσούκας των οποίων τα οικοδομήματα (σπίτια) διακρίνονται μέχρις της εποχής μας, με τις πέτρινες αυλές (για το φόβο των ληστών και των άτακτων στρατιωτικών στιφών). Υπάρχει μάλιστα και μια θέση με αιωνόβια καρυδιά η οποία ελέγετο “Τ’ Ακρίτα το καρύδ’ ” και η παράδοση αναφέρει ότι ένας από τους πρώτους οικιστές του χωριού Πολίτα Τραπεζούντος, κρύφθηκε πάνω στο δέντρο αλλά τον πρόδωσαν κάποια σκυλιά που γαύγιζαν έντονα κι έτσι εφονεύθη δια πυροβολισμού από τους εχθρούς. Κάτω από την Παλαγία υπήρχε κάποτε το δικό μας ελληνικό χωριό Άγιος Γρηγόριος όπως αναφέραμε παραπάνω, οι κάτοικοι του οποίου μετά τον Κριμαϊκό Πόλεμο μετοίκησαν στη Ρωσία και όπου κατά την κάθοδο των Ρώσων το 1916 το χωριό αυτό έμελλε να γίνει ο τάφος πολλών Ελλήνων από τα ποτάμια Νίβαινας και Δέρμαινας λόγω των κακουχιών και των ασθενειών. Από την Παλαγία κατάγονται οι αδερφοί Γρηγόριος, Ευστάθιος και Παναγιώτης Παπακωνσταντίνου Παπαδόπουλοι, οι οποίοι τον περασμένο αιώνα συνετέλεσαν λόγω της θέσης τους στην πνευματική πρόοδο της επαρχίας Αργυρούπολης ως παράγοντες και συνεργάτες των μεγάλων ευεργετών της επαρχίας Χαλδίας, Μητροπολίτου Γερβασίου Σουμελίδη και Γεωργίου Παπαδόπουλου του διδασκάλου.  Παρακολουθείστε το αφιερωματικό μου βίντεο στο χορό Σαρίκουζ της Παλαγίας

Το Παπαδάντων. Μία από τις ενορίες του ποταμού Περίου με 30 ελληνικές οικογένειες και Ναό του Αγίου Γεωργίου.

Το Πελέν. Άνω και Κάτω Πελέν. Βρισκόταν στην περιοχή των Χ̆ερροιάνων όχι μακριά από τον Λύκο ποταμό, σε καταπρανή γήλοφο, με Ναό του Αγίου Γεωργίου. Είχε 40 ελληνικές γεωργικές οικογένειες. Από το Πελέν κατάγεται η διάσημη για την Ιστορία της Τραπεζούντας οικογένεια Αμοιρά ή Αμοιρούτζηδων, μέρος της οποίας μετοίκησε στο χωριό Χόψ͜ια.

Το Παπούτ’ς. Χωρίον της περιφέρειας Χ̆ερροιάνων σε απόσταση μίας ώρας από το Πελέν με 15 ελληνικές-χριστιανικές οικογένειες και 12 Καρδούχων. Υπήρχε Ιερός Ναός της Παναγίας.

Τα Πέκτελα. Χωρίον με 15 οικογένειες κοντά στο ποτάμι του Κιουρτούν και Ιερό Ναό της Αγίας Παρασκευής.  

Συνεχίστε την περιήγηση σας στη Χαλδία στα επόμενα αφιερώματα μας στα χωριά, τα ποτάμια και τα τοπωνύμια της επαρχίας Χαλδίας. Ένα εξαιρετικό πόνημα του αείμνηστου κ.Γεωργίου Κανδηλάπτη Κάνι.

Ποντιακή Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com  

Pin It

Print

Add comment


Security code
Refresh

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ