Γεωγραφικόν και Ιστορικόν Λεξικόν της επαρχίας Χαλδίας (58): Μαγαράχανιν, Μάλαχα, Μακρέλ ή Μακρελάντων, Μακρία
Το Μαγαράχανιν. Βρίσκεται σε απόσταση μισής ώρας από τις Πέντε Εκκλησίες της Αργυρούπολης όπου κείται βαθύ σπήλαιον και δίπλα σε γέφυρα στον ποταμό Κάνιν το οποίο έχει κλειστεί εν μέρει από τα τέλματα του ποταμού και όπου πριν από χρόνια χρησιμοποιείτο ως πανδοχείο των καραβανιών.
Σε απόσταση ενός τετάρτου της ώρας υπάρχει κοντά στο Χάραβα Χανλαρί και πάνω από αυτό, ζωγραφισμένο ναϊδριο, το οποίο φέρει τη χρονολογία (αχοη’) ήτοι 1678 αλλά και πλείστα ονόματα επί των τοίχων, μεταλλουργών και επίσημων οικογενειών της Αργυρουπόλεως, όπως: Ζουντουράντων, Γρηγοράντων, Σερπέκ, Γαλτσάντων, Μαρουλάντων, Ζυβαρίωνος, Κακουλάντων και άλλων. Το ναό αυτό επισκέφτηκε χάριν ιστορικών μελετών το 1898 ο αρχιερατικός επίτροπος Χαλδίας πρωθιερεύς οικονόμος Αθανάσιος Σουμελίδης και ο Δήμ. Αποστολίδης αλλά κι εγώ (ο κ Κανδηλάπτης εννοεί τον εαυτό του) το 1910, μετά του εν Κιλκίς φίλου και συμπατριώτου μου Επαμεινώνδα Σ. Σωτηριάδου δικηγόρου και ήδη βουλευτού. Γεωγραφικό Λεξικό Χαλδίας Πόντου Μαγαράχανιν, Μάλαχα, Μακρέλ ή Μακρελάντων, Μακρία
Η Μάλαχα. Βρίσκεται σε μισή ώρα απόσταση μακριά από την Άτρα. Η Μάλαχα είναι χωριό με 3 ενορίες επί καταρρέοντος εδάφους. Είχε 80 οικογένειες ομογενών οι οποίες περιορίστηκαν σε 35. Είχε ναό του Αγίου Παύλου. Περισσότερες πληροφορίες για τη Μάλαχα της επαρχίας Χαλδίας μπορείτε να αντλήσετε σε παλαιότερη και αναλυτικότερη ανάρτηση μου στον ακόλουθο σύνδεσμο Τα Μάλαχα της επαρχίας Χαλδίας του Πόντου
Το Μακρέλ ή Μαρκελάντων. Άλλοτε ομογενές και σήμερα τουρκικό χωριό. Βρίσκεται στον ποταμό της Τσίτες και πλησίον της Πιβεράς. Γεωγραφικό Λεξικό Χαλδίας 12 - Πέσ̆ κιλσέ, Πιβερά, Πινα̤τάντων, Πιστοφάντων, Ποταμόπον
Τα Μακρία. Χωρίον ομογενές με σαράντα οικογένειες ομογενών στον ποταμό του Λερίου με ναό του Αγίου Γρηγορίου Νεοκαισαρείας.
Γεωγραφικόν και ιστορικόν Λεξικόν των χωρίων κωμοπόλεων και πόλεων Χαλδίας. Γεωργίου Κανδηλάπτου Κάνεως Διδασκάλου-Δημοσιογράφου. Εκδόσεις Αδελφών Κυριακίδη Α.Ε. Στο αφιέρωμα αυτό γνωρίζουμε τα χωριά, τα ποτάμια, τα όρη, τα τοπωνύμια και τις Ιερές Μονές της επαρχίας Χαλδίας κατά αλφαβητική σειρά. Ένα εξαιρετικό και μοναδικό πόνημα του αείμνηστου κ. Γεωργίου Κανδηλάπτη Κάνι. Συνεχίστε την ενημέρωσή σας στα επόμενα αφιερώματά μου.
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
