Η Κωμόπολις Λιβερά της επαρχίας Ματσούκας του Πόντου

Ποταμός,πυξίτης,λιβερά,αένπαύλος,βουνό,τσεβιζλήκ,καρυές,πόντου,ματσούκας,σπέλια,χορτοκόπι,πορφύρ,διπόταμος,κουσπιδή,κούτουλα,καράκαπάν,γουδούρ,μητρόπολη,ροδοπόλεως,ποδαράκια,πευκίας,μεζιρέδες,ρωμάνες,λακάνα,χαμπουλή,σκοτεινόν,ραχίν,καρεζού Σε απόσταση έξι ωρών απ’ τη θάλασσα, δίπλα στο δημόσιο δρόμο από Τραπεζούντα προς Ερζερούμ, υψώνεται το βουνό της Λιβεράς, ο Αέν Παύλος. Βουνό που στεφανώνει την αριστερή πλευρά του ποταμού Πυξίτη στη θέση Τσεβιζλήκ (Καρυαί). Το καταπράσινο αυτό βουνό αποτελεί πραγματικό στολίδι της Ματσούκας. Κάτω, στις ρίζες του βουνού κυλούν τα πλούσια νερά του Πυξίτη που με το μουγκρητό του, σκορπίζει μια χαλαρωτική μουσική στ’ αυτιά του ταξιδιώτη. Απέναντι του, η Σπέλια και το Χορτοκόπι με την αραιότερη βλάστηση και τις δύσβατες πλαγιές τους.

Ποταμός,πυξίτης,λιβερά,αένπαύλος,βουνό,τσεβιζλήκ,καρυές,πόντου,ματσούκας,σπέλια,χορτοκόπι,πορφύρ,διπόταμος,κουσπιδή,κούτουλα,καράκαπάν,γουδούρ,μητρόπολη,ροδοπόλεως,ποδαράκια,πευκίας,μεζιρέδες,ρωμάνες,λακάνα,χαμπουλή,σκοτεινόν,ραχίν,καρεζού Στο βάθος χάνεται το μάτι σου μέσα στις λαγκαδιές και στις καταπράσινες κοιλάδες, απ’ του Πορφύρ ως το διπόταμο του Κουσπιδή, κι’ απ’ του Κούτουλα ως την σκεπασμένη απ΄την καταχνιά Λαραχανή. Πιο πέρα, το φόντο του τοπίου ολοκληρώνεται σε έναν γαλάζιο ορεινό όγκο, το ψηλό Καρά Καπάν.
Το βουνό που καταλήγει στην ψηλή κορφή του Αγίου Παύλου είναι ένα απέραντο δάσος. Παντού δέντρα, μικρά και μεγάλα, χωρίς βράχους ή χαράδρες. Πανύψηλα πεύκα και έλατα, αιωνόβιες οξιές και ψηλόκορφα σφενδάμια, πυκνά κουμαρόδεντρα αλλά και γαύρα και φτελίδια. Αρχίζεις απ την ψηλή ράχη το Γουδούρ’ χάνεσαι μέσα στο ατέλειωτο και δασωμένο λαγκάδι, τον Τσαφέαν, και φτάνεις σε μια άλλη ράχη, το Ραχ̌ίν. Ποταμός,πυξίτης,λιβερά,αένπαύλος,βουνό,τσεβιζλήκ,καρυές,πόντου,ματσούκας,σπέλια,χορτοκόπι,πορφύρ,διπόταμος,κουσπιδή,κούτουλα,καράκαπάν,γουδούρ,μητρόπολη,ροδοπόλεως,ποδαράκια,πευκίας,μεζιρέδες,ρωμάνες,λακάνα,χαμπουλή,σκοτεινόν,ραχίν,καρεζού Παντού άφθονα νερά, κρυστάλλινα, που κάνουν τη φύση να οργιάζει. Σωστός πράσινος παραμυθένιος παράδεισος. Λίγο χαμηλότερα μέσα στην αγκαλιά του βουνού φωλιασμένη η Λιβερά, το μαγευτικό και ξακουστό θέρετρο των Τραπεζουντίων. Τα πλούσια νερά κατεβαίνουν απ’ το βουνό στο μεγάλο χωριό γυρίζοντας τους μύλους και δροσίζοντας ανθρώπους και ζωντανά. Στο κέντρο του χωριού ξεχώριζε το Μητροπολιτικό μέγαρο καθώς η Λιβερά αποτελούσε την έδρα της Μητροπόλεως Ροδοπόλεως και δίπλα βρισκόταν η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου. Στην ευρύχωρη πλατεία του χωριού υπήρχαν τα μαγαζιά και τα καφενεία. Στην απέναντι ενορία ήταν το σχολικό κτίριο πλαισιωμένο από αγρούς και καταπράσινους κήπους. Οι κάτοικοι πάντα φιλότιμοι και φιλόξενοι, έτοιμοι να προσφέρουν την πατροπαράδοτη φιλοξενία στα μικρά ή και μεγαλύτερα σπίτια τους.
Ποταμός,πυξίτης,λιβερά,αένπαύλος,βουνό,τσεβιζλήκ,καρυές,πόντου,ματσούκας,σπέλια,χορτοκόπι,πορφύρ,διπόταμος,κουσπιδή,κούτουλα,καράκαπάν,γουδούρ,μητρόπολη,ροδοπόλεως,ποδαράκια,πευκίας,μεζιρέδες,ρωμάνες,λακάνα,χαμπουλή,σκοτεινόν,ραχίν,καρεζού Όλο το χωριό αποτελούσε ένα τεράστιο περιβόλι με κάθε λογής καρποφόρα δέντρα. Η πάνω περιοχή του χωριού ολοκληρωνόταν στη θέση «Ποδαράκια» με το ξακουστό νερό της. Ακόμη πιο πάνω, σε ένα πυκνοφυτεμένο λόφο βρισκόταν το εξωκλήσι του Αγίου Κωνσταντίνου με άλλη δροσερή πηγή. Από το ύψωμα αυτό μπορούσε κανείς να αγναντέψει ως άλλο χάρμα οφθαλμών, την ωραία κωμόπολη. Ποταμός,πυξίτης,λιβερά,αένπαύλος,βουνό,τσεβιζλήκ,καρυές,πόντου,ματσούκας,σπέλια,χορτοκόπι,πορφύρ,διπόταμος,κουσπιδή,κούτουλα,καράκαπάν,γουδούρ,μητρόπολη,ροδοπόλεως,ποδαράκια,πευκίας,μεζιρέδες,ρωμάνες,λακάνα,χαμπουλή,σκοτεινόν,ραχίν,καρεζού Απερίγραπτη η γοητεία που υπέβαλλε στις ψυχές των ανθρώπων και στις αισθήσεις τους εκείνο το θαυμάσιο πανόραμα. Λίγο ακόμη ψηλότερα άρχιζε ο Πευκίας, με πεύκα και πυκνά έλατα που έκρυβαν ακόμα και τον ήλιο κάτω απ τις φυλλωσιές τους. Κάπου – κάπου το δάσος αραιώνει κι αφήνει τον ήλιο να ρίχνει τις χρυσές του ακτίνες στο πράσινο χορτάρι. Αλλού πάλι τελειώνει για να ξαναρχίσει πιο πέρα κι έτσι συναντά εδώ κι εκεί αποψιλωμένα καταπράσινα τοπία. Μέσα στα χλοερά αυτά λιβάδια οι κτηνοτρόφοι έχουν στήσει τις Μεζιρέδες, τις καλύβες στις οποίες ανέβαιναν με την πρώτη Άνοιξη οι ρωμάνες με τις αγελάδες τους. Τέτοια ωραία τοπία που γοητεύουν τον περιπατητή έχει πολλά το απέραντο δάσος της Λιβεράς. Τέτοια ήταν η Λακάνα, η Χαμπουλή, το Σκοτεινόν, το Ραχ̌ίν, η Καρεζού. ποταμός,πυξίτης,λιβερά,αένπαύλος,βουνό,τσεβιζλήκ,καρυές,πόντου,ματσούκας,σπέλια,χορτοκόπι,πορφύρ,διπόταμος,κουσπιδή,κούτουλα,καράκαπάν,γουδούρ,μητρόπολη,ροδοπόλεως,ποδαράκια,πευκίας,μεζιρέδες,ρωμάνες,λακάνα,χαμπουλή,σκοτεινόν,ραχίν,καρεζού Ανεβαίνοντας προς την κορυφή του βουνού, τελειώνει το δασωμένο τοπία κι αρχίζει το χλοερό, το ατελείωτο, το ήμερο και γοητευτικό λιβάδι. Απ τη θέση αυτή το μάτι σου δεν χορταίνει να ατενίζει το λαμπρό και απολαυστικό θέαμα που προσφέρει η γύρω φύση. Απ’ εδώ πάνω, μπορείς να αγναντεύεις όλα τα γύρω βουνά της Ματσούκας, άλλα δασωμένα κι άλλα γυμνά, άλλα απότομα κι άλλα ευκολοδιάβατα, όλα όμως πράσινα με το απαλό ανοιχτό λαχανί χρώμα μέχρι το βαθύ γαλάζιο τ’ ουρανού. Εξ’ αυτών ορμώμενη η λαϊκή μούσα, τραγούδησε : “Να σαν εσάς ψηλά ραχ̌ιά πάντα χλωροφοράτεν, δαβα̤ίνε χρόνια̤ και καιροί καμμία κ̌ι γεράτεν”

 

Πηγή : Ελευθεριάδης Ιορδάνης, Ποντιακή Εστία Τεύχος 6ον

Add comment


Security code
Refresh

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ