Η σφαγή των Αρμενίων. Τα γεγονότα του πολέμου 1914-1915 μέσα από το Ημερολόγιο του Σανταίου δημοδιδάσκαλου Ευστάθιου Τσαντεκίδη- Αθανασιάδη (Γεροστάθη)
Η Τριπλή Συνεννόηση είχε διακηρύξει ότι μετά το τέλος του πολέμου οι μειονότητες θα πάρουν αυτονομία. Τα αρμενικά κομιτάτα Χιντζάκ και Τασναξιούν είχαν αναπτύξει μεγάλη δραστηριότητα στο εσωτερικό και εξωτερικό για να δώσουν αφορμή σε ευρωπαϊκή επέμβαση. Σκοπός όμως των νεοτούρκων ήταν η εξόντωση των χριστιανών.

Δεν θυμούμαι τι με ώθησε στο να κρατήσω σημειώσεις των κυριότερων γεγονότων του καταστρεπτικού για εμάς Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου.
“Η κάτα και ο πεντικόν” / Πάνου Ηλιάδη / Δύο Ποντιακοί Μύθοι του Αlbert Thumb / Από το χωρίον Τσ̆ερακμάν ανατολικά της Σαμψούντας Αμισού” του Πόντου. Στο εγχειρίδιο της νεοελληνικής γλώσσας του Γερμανού γλωσσολόγου Albert Thumb (1865-1915), στη δεύτερη έκδοση του 1910, ανάμεσα σε άλλα διαλεκτικά κείμενα της νεοελληνικής υπάρχουν και τρείς ποντιακοί μύθοι. Του σημαντικού αυτού έργου υπάρχουν δύο μεταφράσεις στα αγγλικά.
Η Εταιρεία Ελληνικών Λαϊκών Χορών και Τραγουδιού και οι Ποντιακοί Χοροί στη Δόρα Στράτου.Η κυρία Δόρα Στράτου, κόρη του αείμνηστου πολιτικού Νικολάου Στράτου, ανέλαβε να επιτελέσει ένα άθλο, τον οποίο δεν έχει αποτολμήσει μέχρι σήμερον ούτε το Κράτος.
Το Πόσικ ή Κεϊσογλου Μεζιρές ιδρύθηκε γύρω στο 1840-45 από Κρωμέτες (Κρωμναίους). Μέσα στο χωριό υπήρχε σχολείο καθώς και μια εκκλησία τρισυπόστατη αφιερωμένη στον Άγιο Θεόδωρο, στον Άγιο Νικόλαο και στον Άγιο Χαράλαμπο αλλά και μία ακόμη τον Άγιο Γεώργιο ''απάν σο τουμπίν'' όπου ήταν και τα κοιμητήρια του χωριού.
Το χωρίον Γαρέτζιορεν (ή Καρά Τζιορέν) βρίσκεται στα βόρεια του Μαδέν, σε απόσταση 25 χιλιομέτρων. Κατοικήθηκε ως επι τω πλείστον από κατοίκους του χωριού Εβτζή αλλά και από κατοίκους των χωριών Καράπιρ και Κιουλίκ.