Χαψία - Δημώδες άσμα Σουρμένων Πόντου
Χαψία έρθαν στο γιαλό χοντρά τ’ ευλογημένα,
τα παπόρ͜ια εχ̆’ κι έρχουν’ ζίπα - ζίπα φορτωμένα.
Χαψία έρθαν στο γιαλό χοντρά τ’ ευλογημένα,
τα παπόρ͜ια εχ̆’ κι έρχουν’ ζίπα - ζίπα φορτωμένα.
Εμάεψες ‘με γιάβρικα μ’, αρ’ έ’εις ‘με μαγεμένον
ανάμεσα ‘ς σα μαλλόπα σ’ αρ’ έ’εις με εσύ πλεγμένον
Η νηστεία της Μεγάλης Σαρακοστής ήταν αυστηρότατη. Νήστευαν και οι λεχώνες και οι άρρωστοι και τα παιδιά. Κι όταν κανενός η μύτη μάτωνε, ή τα χείλη ή το δόντι, δεν έπρεπε με κανέναν τρόπο να καταπιεί το αίμα, γιατί όπως πίστευαν: “χαλάν’ η νεστεία” (χαλάει η νηστεία = καταλύεται).
Οι μετοικήσεις των Ελλήνων του Πόντου προς τη γή του Καυκάσου έχει βάθος αιώνων και δεν αφορά μόνο στην περίοδο του τέλους του Ρωσοτουρκικού πολέμου όπως νομίζουν ή πιστεύουν πολλοί. Ο ελληνισμός ο ευρισκόμενος σήμερον εν Καυκάσω και εις τας νοτιο-ανατολικάς επί του Ευξείνου παραλίους χώρας της ρωσικής επικράτειας και ανερχόμενος εις εκατοντάδας χιλιάδας, απώκησεν ολόκληρος εκ Πόντου.
Ο Ιωάννης πρωτοψάλτης ο Τραπεζούντιος διακρίνεται από τον μεταγενέστερο του Ιωάννη πρωτοψάλτη τον Βυζάντιο †1866. Υπήρξε Δομέστικος (πρώτη μνεία για το 1727), αργότερα Λαμπαδάριος τα έτη 1728 με 1734-1736 και τέλος, Πρωτοψάλτης τη περίοδο 1734 ή1736 με 1770 της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας. Υπήρξε μαθητής του Παναγιώτου του Χαλάτζογλου.
Ο Διογένης ο λεγόμενος "Κυνικός" είναι ένας από τους μεγαλύτερους κυνικούς φιλοσόφους της αρχαίας Ελλάδας. Γεννήθηκε στη Σινώπη του Πόντου, αναγκάστηκε όμως να εγκαταλείψει την πατρίδα του, μικρός και να έρθει στην Αθήνα.