• Home

Άγιος Κανίδιος συναθλητής των Αγίων Ευγενίου, Ουαλεριανού και Ακύλα

αγιολόγιο,μαρτυρολόγιο,χριστιανισμός,ειδωλολάτρες,τσολόχαινα,χαλδίας,διωγμοί,χριστιανών,διοκλητιανός,μαξιμιανός,μεγαλομάρτυρας,ευγένιος,τραπεζούντιος,ουαλεριανός,ακύλας,δούκας,λυσίας,φρυγία,βιθυνία,πιτνούς,λιποχώρι,εδέσσηςΓεννήθηκε στα τέλη του 3ου και στις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ. στην Τσολόχαινα της Χαλδίας. Μαρτύρησε την εποχή των διωγμών του Διοκλητιανού και του Μαξιμιανού μαζί με τους συναθλητές του Άγιο Μεγαλομάρτυρα Ευγένιο Τραπεζούντος, Ουαλεριανό και Ακύλα. Συνελήφθησαν απ' τον Δούκα Λυσία ο οποίος ήταν διοικητής της Φρυγίας, της Βιθυνίας, της Παφλαγονίας και πάσης Ποντικής. Τους ζήτησε να προσκυνήσουν στα είδωλα και να απαρνηθούν την πίστη τους στον Χριστό. Ο Κανίδιος μαζί με τους άλλους μάρτυρες αρνήθηκαν να προσκυνήσουν τα είδωλα και ο Λυσίας τους φυλάκισε σε ένα φρούριο της Λαζικής ονόματι Πιτνούς. Οι δήμιοι κατέσxισαν τις σάρκες του Κανίδιου με βούνευρα και τον κατέκαψαν στο τέλος με αναμμένους δαυλούς.

Δείτε το βίντεο για το βίο και το μαρτύριο του Αγίου Κανιδίου και των συναθλητών του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Ευγενίου του Τραπεζουντίου, Ουλεριανού και Ακύλα

Print

Η Αγία Παρθενομάρτυς Ελένη απ' την Σινώπη του Πόντου

ουκούζογλου,πασάς,οθωμανικό,έθνος,αγιολόγιο,μαρτυρολόγιο,χριστιανισμός,ειδωλολάτρες,παρθενομάρτυς,ελένη,σινώπη,αγία,μαρίνα,τούμπα,θεσσαλονίκης Η Παρθενομάρτυς του Χριστού Αγία Ελένη ήταν κόρη της ευσεβούς οικογενείας Μπεκιάρη και έζησε τον ΙΗ΄ αιώνα στην αρχαιότερη πόλη του Πόντου, την ωραία Σινώπη. Οι γονείς την ανέθρεψαν εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου και εφύτευσαν μέσα στην καθαρή καρδιά της την θερμή αγάπη προς τον Ιησού Χριστό.Στην ανατροφή της επέδρασε ιδιαίτερα ο θείος της, αδελφός του πατέρα της, ο οποίος εδίδασκε τότε σε Ελληνικό κρυφό Σχολείο της Σινώπης.Ήταν ωραιότατη στο σώμα, η δε αγνότητά της προσέδιδε ιδιαίτερη χάρη στο πρόσωπό της, το οποίο έλαμπε από την Χάρη του Αγίου Πνεύματος. Διακρινόταν για την υπακοή στους γονείς της και τον θερμό έρωτα της ψυχής της προς τον Νυμφίο Χριστό και Σωτήρα μας.Ήταν 15 ετών, όταν μία μέρα η μητέρα της την έστειλε να αγοράσει νήματα για το κέντημα από το κατάστημα του Κρυωνά.Στον δρόμο υπήρχε το σπίτι του Ουκούζογλου Πασά, Διοικητού της Σινώπης, ο οποίος είδε την Ελένη από το παράθυρο. Η ωραιότητά της προσείλκυσε την ακόλαστη ψυχή του και σκέφθηκε να την μολύνει.Ο Πασάς διέταξε και την έφεραν μπροστά του. 

Δείτε το βίντεο για το βίο και το μαρτύριο της Αγίας Παρθενομάρτυρος Ελένης απ΄τη Σινώπη του Πόντου

Print

Ποντιακά έτυμα, Κώστα Καραποτόσογλου B' μέρος

ποντιακός,ελληνισμός,ακδάγ,μαδέν,ποντιακή,γλώσσα,βάφτισηΠοντιακά έτυμα       

Μέρος Δεύτερο

Του Κώστα Καραποτόσογλου, Αρχείον Πόντου, Τόμος 40ος

Το παρόν μελέτημα περιλαμβάνει 27 λήμματα, αποθησαυρισμένα από τον Α.Α. Παπαδόπουλο, τα οποία χαρακτηρίζονται ως αγνώστου έτυμου ή η προτεινόμενη ετυμολογία από τον ίδιο ή από άλλους γλωσσολόγους δεν βρίσκει σύμφωνο τον Κώστα Καραποτόσογλου.

Στην ποντιακή διάλεκτο εκτός από τα στοιχεία της αρχαίας Ελληνικής και των Βυζαντινών χρόνων έχουν πιθανόν ενσωματωθεί και λέξεις προερχόμενες από ένα άγνωστο σε εμάς γλωσσικό μικρασιατικό υπόστρωμα. Αυτά τα στοιχεία καθώς και ο δανεισμός της διαλέκτου, ιδιαίτερα από τα τουρκικά ιδιώματα και από τις γλώσσες με τις οποίες ήλθε σε επαφή άμεσα και έμμεσα, δημιουργούν πολλά ερωτήματα για τα οποία δεν μπορούν να δοθούν πάντοτε ικανοποιητικές απαντήσεις, λόγω ελλείψεως σχετικών μελετών οι οποίες θα έλυναν ή θα προωθούσαν κάποια από αυτά. Όπως έχει αναφερθεί και άλλοτε, εάν μία λέξη απαντά στην ποντιακή διάλεκτο, αλλά συγχρόνως ανευρίσκεται και στην αρμενική, τουρκική, και αραβική, χωρίς καμία διαφοροποίηση φωνητική ή σημασιολογική, θα πρέπει να χαρακτηρίζεται ως ανατολικής αρχής.

 

Μουτζουρούμης επιθ. αμάρτ, μουτζουρούμ΄ς Χαλδ. Μουτζιρούμ'ς Χαλδ Θηλ. Μουτζουρούμ'σσα. Ουδ. Μουτζουρούμ'κον, μουτζιρούμ'κον. Ξένη λέξη. Ανίκανος προς πάσαν πράξιν, αδύναμος. Η λέξη ετυμολογείται από το τουρκικό mucurum = παράλυτος, κατάκοιτος, ανάπηρος.

Print

Ποντιακά έτυμα, Κώστα Καραποτόσογλου Α' μέρος

ποντιακός,ελληνισμός,ρωσία,κριμαία,οικογενειακή,φωτογραφία,κυριακίδη,τσελεπτσόπουλου,τσελεπτσίδηςΠοντιακά έτυμα

Του Κώστα Καραποτόσογλου
Αρχείον Πόντου
Τόμος 40ος

Το παρόν μελέτημα περιλαμβάνει 27 λήμματα, αποθησαυρισμένα από τον Α.Α. Παπαδόπουλο, τα οποία χαρακτηρίζονται ως αγνώστου έτυμου ή η προτεινόμενη ετυμολογία από τον ίδιο ή από άλλους γλωσσολόγους δεν βρίσκει σύμφωνο τον Κώστα Καραποτόσογλου.

Στην ποντιακή διάλεκτο εκτός από τα στοιχεία της αρχαίας Ελληνικής και των Βυζαντινών χρόνων έχουν πιθανόν ενσωματωθεί και λέξεις προερχόμενες από ένα άγνωστο σε εμάς γλωσσικό μικρασιατικό υπόστρωμα. Αυτά τα στοιχεία καθώς και ο δανεισμός της διαλέκτου, ιδιαίτερα από τα τουρκικά ιδιώματα και από τις γλώσσες με τις οποίες ήλθε σε επαφή άμεσα και έμμεσα, δημιουργούν πολλά ερωτήματα για τα οποία δεν μπορούν να δοθούν πάντοτε ικανοποιητικές απαντήσεις, λόγω ελλείψεως σχετικών μελετών οι οποίες θα έλυναν ή θα προωθούσαν κάποια από αυτά. Όπως έχει αναφερθεί και άλλοτε, εάν μία λέξη απαντά στην ποντιακή διάλεκτο, αλλά συγχρόνως ανευρίσκεται και στην αρμενική, τουρκική, και αραβική, χωρίς καμία διαφοροποίηση φωνητική ή σημασιολογική, θα πρέπει να χαρακτηρίζεται ως ανατολικής αρχής.

Απραεύω. Σάντ,. Επιτηρώ, φυλάττω, προστατεύω.

Από το τουρκικό abramak με την έννοια korumak = προστατεύω

Muhafaza etmek = διαφυλάσσω

Kollamak = προστατεύω, φροντίζω, που έχει περάσει χωρίς μεταβολή στην ποντιακή διάλεκτο.

Print

Εγια μόλα Τιραμόλα - Εγια μόλα έγια λέσα, Δημοτικό τραγούδι Πόντου

εγιαμόλα,εγιαλέσα,τιραμόλα,ποντιακά,τραγούδια,λαογραφία,χοροί,κοτσαγκέλ,φάρος,ποντίων,ευσταθιάδηςΤο τραγούδι  Έγια μόλα Έγια λέσα ή Εγια μόλα Τιραμόλα είναι τοποθετημένο πάνω στον αρχαίο Ελληνικό χορό Γέρανο ή Αέρανο τον μετέπειτα ονομασθέντα σε Κοτσαγκέλι ή Κοτσαγκέλ' υπό των Ελλήνων του Πόντου.

Εγια μόλα Τιραμόλα ήρθαν τα καράβια όλα ...
Παπόρ' πάντα πάς κι έρχεσαι, καμίαν 'κ̌ι' κοιμάσαι
αν 'κ̌ι' θα φέρτ΄ς τ' αρνόπο μου, ΄ς σον κρεμόν να πάς χάσαι

Έρχουνταν τα καράβια όλεν τον γιαλόν
πότε ατά θα φέρ'νε και τ' αρνίν τ' εμόν'(;)

Παρακολουθείστε το σχετικό βίντεο για το χορό Κοτσαγκέλ και το τραγούδι Εγια μόλα

Print

Διήμερα, τριήμερα – Τ’ ορφανέσσας το νυφέπαρμαν, γαμήλιο άσμα Πόντου

ποντιακά,τραγούδια,δημοτικά,γαμήλια,άσματα,λαογραφία,νυφέπαρμαν,διήμερα,τριήμεραΗ λαϊκή δοξασία δεν απομακρύνει το νού απ' την ιδέα ότι η ανθρώπινη ύπαρξη, μετά το θάνατο δεν σβήνει για πάντα. Οι ψυχές των νεκρών φτερουγίζουν κάπου – κάπου στον επάνω κόσμο, συμπαραστέκουν στα συγγενικά τους πρόσωπα. 

Δύο, τρείς ημέρες καλοστολίζουν τη νύφη και η ώρα της στέψης έχει πλησιάσει. Η νύφη όμως είναι ορφανή και η ψυχή της ποθεί τον πατέρα της και ο πόθος αυτός γίνεται συγκλονιστική κραυγή. Ο νεκρός πατέρας παίρνει το μήνυμα και καλεί τον χάροντα σε πάλη. Αν τον νικήσει θα κερδίσει την παρουσία του στο γάμο της κόρης του. Παλέψανε παλέψανε κι ο Χάρος δεν νικήθηκε. Η ανθρώπινη ψυχή εναντιώνεται στο θάνατο σθεναρά και με μεγαλοπρέπεια. Ο πόνος είναι βαρύς και αβάσταχτος όταν δοκιμάζεται σε ώρες μεγάλης χαράς. Τα αγαπημένα μας πρόσωπα στον Άδη παραμένουν αλησμόνητα.

Διήμερα, τριήμερα την νύφεν παραστέκνε
φορίζν' ατεν στολίζν' ατεν κι ατέν 'κ̌ι' στεφανώνε

Δείτε το σχετικό βίντεο για το τραγούδι Διήμερα, τριήμερα – Τ’ ορφανέσσας το νυφέπαρμαν

Print

More Articles ...