• Home

Άκ Δάγ Μαδέν, Ιστορική γεωγραφική λαογραφική και εθνική αναφορά

άγκυρα,κασαμπάς,ακντάγματενί,μεταλλείο,σαμψούντα,αμισός,σεβάστεια,καράπιρ,απτουρραχμανλή,κουλλούκ,χάλκατζη,σαχνάδερεσί,παγτζατάκ,κηλλήπουνάρ,τοκούζ, ποζχιουγιούκ,εβτζή,ακτας,τσικρικτζή,τατδερεσί,ελμαλί,κιολί,σεκίκασί,κουσκαγιά,κέισερι,κούρτενι,τεκκέ,κιουνεγί,γετίσεχερλί,κατηκισλά,χοπούτς,άταλα,καρατζά,βιράν,τσάχαλη,όλουτζα,λευκά,όρη,ίρις,ποταμόςΣτο απώτατο ανατολικό σημείο του Νομού Άγκυρας έκειτο ο κασαμπάς (επαρχία) Ακ Ντάγ Ματενί αποτελούμενος από 180 χωριά. Είχε την έδρα του στο Μεταλλείο Ακ Δαγ Μαδέν, πόλη που απείχε 300 χλμ ανατολικά απ την Άγκυρα, περίπου 200 χλμ νοτιοανατολικά της Σαμψούντας και περίπου 100 χλμ δυτικά της Σεβάστειας.

Βρίσκεται στις υπώρειες του Ακ Ντάγ (Λευκού όρους) και εκτείνεται αμφιθεατρικά παρα τον Ίρι ποταμό. Στα νοτιοανατολικά της πόλεως υψώνεται επιβλητικά ο κατάφυτος από δρύς και πεύκα, λόφος του Αγίου Γεωργίου όπου ανεγέρθη και ομώνυμο παρεκκλήσιο.
Οι Ματεντζήδες της Αργυρούπολης μετά τη στείρευση των εκεί μεταλλείων, διασκορπίστηκαν στο εσωτερικό της Μικράς Ασίας προς ανεύρεση και εκμετάλλευση άλλων μεταλλείων.
Ομάδα Κιμισχαναλήδων Ματεντζήδων κατοίκησε την περιοχή του Ακ Δάγ ανατολικά του χωριού Κούνεϊλη. Το υγιεινό κλίμα του τόπου προσέλκυσε πολλούς Έλληνες, Αρμένιους και Τούρκους απ τα γύρω μέρη. Σε σημείον ώστε σε λίγο χρονικό διάστημα ο τόπος να αριθμεί 10.000 κατοίκους και πλέον από τους οποίους οι περισσότεροι ήσαν Έλληνες.
Η αλματώδης αυτή πρόοδος προκάλεσε και προσέλκυσε την προσοχή του κράτους το οποίο μετέφερε την έδρα υποδιοίκηση (Καϊμακάμης) απ την Καρά-Μαγρά στο Ακ Δάγ. Επίσης συστάθηκε Ειρηνοδικείο και Πταισματοδικείο, αλλά και όλες οι υπόλοιπες κρατικές υπηρεσίες.

Δείτε το βίντεο για το Άκ Δάγ Μαδέν

Δείτε το βίντεο για το Ακ Δάγ Μαδέν και τα πέριξ αυτού Ελληνικά Χωρία

Αέρ-ιμ' κι' Άε-Γρήγορε - Δημώδες άσμα της Γαλίανας της Ματσούκας για τον Περιστερεώτα

περιστερεώτας,περιστεράς,γαλίανα,γαλλίαινα,μονές,κοινόβια,μοναστήρια,πόντου,άγιος,γεώργιος,μεγαλομάρτυρας,ποντιακή,λαογραφία,μαρτυρολόγιοΤο δημώδες αυτό άσμα της περιφέρειας της Ματσούκας και συγκεκριμένα του χωρίου Γαλίανα (ή Γαλλίαιανα) αναφέρεται στην τρίτη αρχαιότερη μονή στον Πόντο που ετιμάτο στη μνήμη του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Γεωργίου του Τροπαιοφόρου. Οι δύο άλλες αρχαιότερες ήταν του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου η επιλεγομένη του Βαζελώνος και της Παναγίας στο όρος Μελά όπου θησαυριζόταν η τιμία, σεβασμία και θαυματουργός εικών της Υπεραγίας Θεοτόκου, μίας και των τριών εικόνων που ζωγράφισε προς τιμή της Θεοτόκου ο άγιος Απόστολος και ευαγγελιστής Λουκάς και ευλογήθηκαν απ΄την ίδια την μητέρα του Σωτήρος. 

Να ποδεδίζω τον Αέρ' και τον Περιστερών-ι,
ατόν θα βάλω μάρτυρα, θ' εφτάγω 'σε τ' εμόν-ι.

Αέρ'-ιμ' κι Άε-γλήγορε μ΄, δέκα οκτώ χρονών-ι,
έλα τέρεν και λάρωσον την εγάπην τ' εμόν-ι.

Άς έμ' πουλίν κι' επέτανα, άς έμνε χ̌ελιδόνι,
επέγνα 'ς σην Γαλίαναν και 'ς σον Περιστερών-ι.

Παρακολουθείστε το βίντεο μας, για τον Άγιο Μεγαλομάρτυρα Γεώργιο

Αγώνες Ανεξαρτητοποίησης του Πόντου απ' τον 11ο αιώνα

αγώνες,ανεξαρτητοποίησης,πόντος,ιστορία,σταυροφορίες,θέμα,χαλδίας,θεόδωρος,γαβράς,σελτζούκοι,διογένης,ρωμανός,βυζάντιοΤην εποχή που συνέβαιναν όλα αυτά τα δυσάρεστα γεγονότα για τον Ελληνισμό στην Κωνσταντινούπολη, η Χαλδία αποτελούσε το 21ο θέμα της Βυζαντινής αυτοκρατορίας και η Τραπεζούντα ήταν η έδρα των έπαρχων της κεντρικής εξουσίας. Μερικοί απ' αυτούς τους έπαρχους σε ανώμαλες καταστάσεις του Βυζαντίου, θέλησαν και κατάφεραν να ανεξαρτητοποιηθούν -για λίγο διάστημα- υποσχόμενοι στον λαό ελάττωση των φόρων και διάφορων αγγαρειών. Αυτό όμως δεν πετύχαινε πάντα, γιατί όλοι οι Έλληνες θεωρούσαν την ενότητα τους με το Βυζάντιο σαν εγγύηση της κοινής ασφάλειας και ολόκληρος ο ελληνισμός ύψωνε τα μάτια προς τον αυτοκράτορα της Κωνσταντινούπολης θεωρώντας τον ως τον μοναδικό απονεμητή της δικαιοσύνης πάνω στη γη και ως αποτελεσματικό προστάτη από τους γύρω άγριους και βάρβαρους λαούς. Δείτε το βίντεο για τους αγώνες ανεξαρτητοποίησης των Ελλήνων του Πόντου

Το χωρίον Αγορέν - Γενή Χάν (Γιλτής) της Σεβάστειας του Πόντου

αγορέν,γενληχαλ,γιλτής,σεβάστεια,πόντου,χωριά,πόλεις,ιστορία,πόντου,τοξιδέων,τοξάν,μαχαλά,ιντζιαδέοι,ιντσάν,ερυθρουπόλεων,τσακαλιδέων,τσακαλάΑγορέν – Γενή Χάν (Γιλτής)  Αγορέν ή Άκ Βηράν-Akören 

Το Αγορέν, χωριό αμιγώς Ελληνικό με 80 οικογένειες βρισκόταν στην επαρχία Γενή Χάν του νομού Σεβάστειας. Είχε μια εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, δύο παρεκκλήσια της Ζωοδόχου Πηγής και της Αναλήψεως του Σωτήρος Χριστού, καθώς και ένα ελληνικό σχολείο με 40 μαθητές και έναν καλόγερο για δάσκαλο. Το χωριό ήταν χωρισμένο σε 4 μαχαλάδες : Των Τοξιδέων Τοξάν Μαχαλά - Των Ιντζιαδέων Ιντσάν Μαχαλά - Ερυθρουπόλεων και Τσακαλιδέων Τσακαλά Μαχαλά. Προύχοντες του χωριού ήταν ο Τοξίδης Παναγιώτης και ο Αυκατούρ Παναγιώτης. Οι κάτοικοι βιοπορίζονταν από τη γεωργία και την κτηνοτροφία, οι ιδιοκτησίες δεν ήταν αρκετά μεγάλες, γύρω στα 100 στρέμματα κατά μέσο όρο ενώ τα ζώα που έκτρεφαν ήταν αρκετά. Κατά μέσο όρο κάθε οικογένεια είχε 15 μεγάλα ζώα (αγελάδες κτλ) και γύρω στα 50 μικρά (αιγοπρόβατα). Οι βοσκές του χωριού καταλάμβαναν έκταση 2000 στρεμμάτων. Υπήρχε κι ένα πολύ ψηλό βουνό που το έλεγαν Τσάπισλη. Παρά την καλή κατάσταση των αγροτών αρκετοί εξ αυτών προτιμούσαν να φεύγουν στη Σαμψούντα και την Πάφρα και να εργάζονται εκεί σε διάφορες χειρονακτικές εργασίες. Στο χωριό υπήρχε επίσης ένα κάστρο που το έλεγαν Πέτρα.

Δείτε το βίντεο για το Αγορέν - Γενή Χάν της Σεβάστειας του Πόντου

Άγιος νεομάρτυς Θεοχάρης ο εκ Νεαπόλεως της Καππαδοκίας

οθωμανικό,έθνος,άγιος,νεομάρτυτας,θεοχάρης,νεαπολίτης,καππαδοκίας,ιμπρήμ,πασά,αχμέτ,νεβσεχήρ,αγιολόγιο,μαρτυρολόγιο,χριστιανισμός,ειδωλολάτρεςΕν έτει 1740 επί σουλτάνου Αχμέτ Κωνσταντινουπόλεως και Ιμπραήμ Πασά, γενικού διοικητού της Μικράς Ασίας, το Οθωμανικό έθνος ήταν σε εμπόλεμη κατάσταση. Εξεδόθη διάταγμα συγκεντρώσεως των αρρένων τέκνων των Χριστιανών σε στρατόπεδα συγκεντρώσεως. Ο Θεοχάρης ήτο ορφανός εκ γονέων. Ευρεθείς δε εις τοιαύτην κατάστασιν προσηύχευτο νυχθημερόν γονατιστός. Μικρό παιδί τον είχαν πάρει μαζί με άλλα παιδιά σε στρατόπεδο. Ρακένδυτα, πεινασμένα , υπέφεραν τα σκλαβωμένα παιδιά τους ξυλοδαρμούς και τα βάσανα. Ο μικρός Θεοχάρης, ο οποίος είχε εμπιστευθεί τον εαυτό του στον Θεό, είχε επιδοθεί σε θερμές προσευχές παρακαλώντας τον Ιησού Χριστό για τη λύτρωσή τους.

 Δείτε το βίντεο με το βίο του αγίου νεομάρτυρα Θεοχάρη του Νεαπολίτη

Άγιοι και Μάρτυρες. Η τιμή και ευλάβεια τους απο τους Έλληνες στον Πόντο

άγιοι,μάρτυρες,μέγας,βασίλειος,άγιοι,θεόδωροι,σαράντα,σεβάστεια,καπαδοκία,πόντος,χριστιανισμός,διωγμοί,ειδωλολατρία1η Ιανουαρίου: Άγιος Βασίλειος

ΙΙΙ.Η τιμή και η ευλάβειά του στον Πόντο.
Ό,τι και να γράψει κανείς για την αγάπη και την ευλάβεια των Ελλήνων του Πόντου στο πρόσωπο του Μεγάλου Βασιλείου,θα είναι πολύ λίγο. Απτές εκδηλώσεις της τιμής αυτής αποτελούν:
-Οι πολλές εκκλησίες, τα ναΰδρια, τα μοναστήρια και τα λοιπά προσκυνήματα πού υψώνονταν προς τιμήν του στον Πόντο.
-Τα διάφορα τοπωνύμια που έφεραν το όνομά του (ποτάμια, λόφοι, βουνά, τοποθεσίες, χωριά)
-Η μεγάλη συχνότητα του ονόματός του μεταξύ των Ποντίων (ιδιαίτερα στον Γαλατικό Πόντο)
-Η παρουσία του στη λαογραφία του Πόντου.
Για το θέμα αυτό, αναφέρουμε ενδεικτικά:

ι΄- Στην Ίμερα του Πόντου, από όπου και η προγιαγιά μου Ελένη Φωστηροπούλου, ο Άγιος Βασίλης την Πρωτοχρονιά, ερχόταν από τη μεριά των Λερίων του Κοάσ', και μάλιστα τα κάλαντα μιλούσαν για έναν γεωργοκηπουρό άγιο (Στην Ίμερα υπήρχε και τοποθεσία με το όνομα «Τ' Άε-Βασιλί τα Γωνέας» δηλαδή του Ἀι-Βασίλη οι πέτρες).
«΄Αε-Βασίλης έρχεται ας ση Λερί' μερέαν,
κρατεί έναν κομμάτ' ψωμίν κι έναν κομμάτ' πα σκόρδον,
'ς σην τσ̌άνταν ατ' εγόμωσεν τα ελαίας και τα πράσας....». 

Δείτε το βίντεο για τους Άγιους και Μάρτυρες στον Πόντο

More Articles ...