Λαογραφικά κείμενα εκ του χωρίου Μπάλτζανα της Νικοπόλεως του Πόντου

Η Ιερά Μονή της Κυρίας Θεοτόκου στο χωρίον Μπάλτζανα της Νικοπόλεως του Πόντου Αγροτικά τραγούδια
Κατά το μάζεμα του βίκου τραγουδούσαν: "Βίκιν βίκιν πρασινίζ' κι' η καρδία μ' γαλενίζ', κι' εγώ τίναν αγαπώ βράδο πουρνόν χτουπίζ'" & "Το βίκιν ας' τ' ασπρίζ' το κριθάριν κιτρινίζ', το κοκκίν σύρ' το φκάλιν τ' εμόν χορτάζ' το μάτιν". 
Λαογραφικά Μπάλτζανας Νικοπόλεως Πόντου

Print

Λαογραφικά Γλωσσικά Σύμμεικτα Κολωνίας, Νικοπόλεως Πόντου

Νεαροί Νικοπολίτες με τις γαμήλιες παραδοσιακές τους ενδυμασίεςΕμείς είχαμεν εκεί ΄ς σο ΄Σοπίν-Γαραϊσάρ, τη σ̌οχμπανάν. Εβγάλναμε θάρα̤.  Μίαν φοράν έκαφταμ' ατα ΄ς σο φούρνεν και ύστερα εβγάλναμε, ετσάκωναμ' ατα 'ς έναν λάκκον απέσ' και έστεκαν-ε έναν χρόνον εκεί, ελύγουτουνεν-ι και ύστερα έσκαφαμεν-ι και εκουβαλούσαμεν-ι 'ς σην σ̌οχμπανάν απέσ' και ΄ς σο χαλκόν έψεναμ' α κ' επεκεί ευκαίρωναμ' α 'ς σα χαβόζα και έστεκαν εκεί δέκα ημέρας και ίνουτουνεν-ι σ̌όμπι. 

Print

Η προκομμέντζα η νύφε - Αφήγηση απ' την Ίμερα Αργυρουπόλεως Πόντου

Αργυρούπολις Πόντου Gümüşhane 1909Εις μνήμην των υπέρ Πίστεως και Ελευθερίας θανόντων Ελλήνων εκ Πόντου. 

Ένας γέρος κι' είνας γραία είχαν έναν παιδίν και μαναχόν, άμα εκείν' επαραγέρασαν κι' εσέβεν άνεμον 'ς σα μέσα 'τουν κι άλλο 'κ̌' επόρ'ναν να συγκλίσκουνταν. Αέτσ' πα εγυναίκ'σαν το παιδίν ατουν μικρόν μικρόν ν' ευτάει η νύφε τα δουλείας. Αρ' εποίκαν τη χαράν κι' εγλύτωσαν και τον πουρνόν αναμέν'νε να σ'κούται η νύφε ευτάει τα δουλείας, άμα η νύφε ξάϊ επεκεί 'κ̌' εδέβεν.

Print

Ποντιακά έτυμα, Κώστα Καραποτόσογλου B' μέρος (Μελεχέμιν, Μοτζίριν, Μουστρίν, Μουταρά).

Κερασούντα, τμήμα της πόλεως με την Εκκλησία του Αγίου Νικολάου, την πύργο του Καπετάν Γιώργη και φυσικά τη Μαύρη ΘάλασσαΜελεχέμιν (το), αμάρτ. Μελεχέμ' Χαλδ. Μελαχέμ' Χαλδ. Μελεάμ' Χαλδ. Από το Αραβ. Merhem . Αλοιφή ιαματική παρασκευαζόμενη από πίσσα, κερί, λιβάνι, λάδι και άσπρο σαπούνι. Η τουρκική γνωρίζει τον τύπο mellekem = pflaster , salbe , hautkrem = έμπλαστρο, αλοιφή, αλοιφή του δέρματος. Τύπος που απαντάται στην τουρκική από το 1533 από τον οποίο προέρχεται η ποντιακή λέξη.

Print

Ποντιακά έτυμα, Κώστα Καραποτόσογλου Α' μέρος (Απραεύω, Λουπακίζω, Μάλαμα, Μαργώνω, Μαστή).

Χωρικές ενδυμασίες Ελλήνων της Τραπεζούντας του ΠόντουΤο παρόν μελέτημα περιλαμβάνει 27 λήμματα, αποθησαυρισμένα από τον Α.Α. Παπαδόπουλο, τα οποία χαρακτηρίζονται ως αγνώστου έτυμου ή η προτεινόμενη ετυμολογία από τον ίδιο ή από άλλους γλωσσολόγους δεν βρίσκει σύμφωνο τον Κώστα Καραποτόσογλου. Στην ποντιακή διάλεκτο εκτός από τα στοιχεία της αρχαίας Ελληνικής και των Βυζαντινών χρόνων έχουν πιθανόν ενσωματωθεί και λέξεις προερχόμενες από ένα άγνωστο σε εμάς γλωσσικό μικρασιατικό υπόστρωμα.

Print

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ