• Home

Ασ' 'ς Αλήσοφι του Κάρς, Ηλίας Λαζαρίδης

αλήσοφι,κάρς,καρσλίδικα,τραγούδια,ποντιακά,ηλίας,λαζαρίδης,μούσα,λαογραφία,χοροί,μαυροπηγή,κοζάνηςΕγώ είμ' ας Αλή Σοφή, τ' όνομα μ' έν' Ηλία
Θα τραγωδώ κι' εντρέπουμαι ΄ς σα ξένα τα χωρία

Σ΄ Αλή Σοφή σ' έναν κορίτς εχάρτσα την καρδία μ'
τα νύχτας ούντες τραγωδώ ατέ ακούει την λαλία μ'

Δείτε το σχετικό μας βίντεο για το δημώδες άσμα Ασ' 'ς Αλήσοφι του Κάρς

Pin It

Print

Ας αρχινά και τραγωδεί - Τραγούδι του Παύλου Στεφανίδη απ' την Μούζενα της Τραπεζούντας

μούζενα,τραπεζούντας,ματσούκα,χαλδία,αργυρούπολη,κιλκίς,παύλος,στεφανίδης,λύρα,χοροί,ποντιακά,τραγούδιαΤραγούδι του Παύλου Στεφανίδη απ' τη Μούζενα Τραπεζούντας ο οποίος είχε εγκατασταθεί στο Κιλκίς μετά την "περίφημη" ανταλλαγή των πληθυσμών. Υπήρξε εξαιρετικός χορευτής του Σέρα Χορού.

Ας αρχινά και τραγωδεί ο καρίπ'ς ο τσ̌οπάνον,
παιδία πουθέν 'κ̌' είδετεν τον λυριτσ̌ήν τον Παύλον (;)
ας' σο Κιλκίζ τον Παύλον.

Δείτε το σχετικό βίντεο με το τραγούδι του Παύλου Στεφανίδη απ' τη Μούζενα Τραπεζούντας

Pin It

Print

Το Αρμανλού Χάν στο δημώδες άσμα : Έναν άστρεν εξέβεν

αρμανλού,χάν,παρχάρια,οροπέδια,πόντου,λαογραφία,δημώδη,άσματα,τραγούδια,σοφίτσαμ,έναν,άστρον,εξήβεν

Τα δημώδη άσματα του ποντιακού λαού, αυτή η ιερή παρακαταθήκη δια μέσου των αιώνων διασώζουν έναν θησαυρό πολιτισμού που μεταλαμπαδεύεται από γενιά σε γενιά μέσα απ' την προφορική παράδοση και το στοιχείο της βιωματικής σχέσης των μερών που την συνθέτουν. Σε αυτή τη διαδικασία παρατηρείται πολλές φορές η διαφοροποίηση στις μουσικές γραμμές, στο μουσικό τρόπο απόδοσης των τραγουδιών αλλά και στην εκφορά του λόγου ήτοι στο γλωσσικό ιδίωμα.
Ακολουθεί ένα πασίγνωστο δημώδες άσμα με τίτλο "Σοφίτσα μ' έξ' μ' εβγαίνεις" ή " Έναν άστρεν εξέβεν" τοποθετημένο πάνω στο χορό Διπάτ' . Το μέτρο είναι μικτό. Ο στίχος δωδεκασύλλαβος, το πρώτο ημίστιχο σε ίαμβο (επτά συλλαβές) και το δεύτερο σε τροχαικό (πέντε συλλαβές).

Σ' αυτό το τραγούδι περιέχονται αλληγορίες και συμβολισμοί και ο λαϊκός ποιητής διαδηλώνει την πίστη του στα πάτρια. Μέσα στην τουρκιά, οι Έλληνες Πόντιοι ζούν με τις αναμνήσεις του παρελθόντος. Φυλάγουν με θρησκευτική ευλάβεια τη φυλετική τους καθαρότητα. Τα άστρα που εμφανίζονται κατά την περιγραφή του λαικού ποιητή είναι οι τούρκοι και η παρουσία του είναι επικίνδυνη. Η Σοφίτσα (Σοφούλα) είναι η προσωποποίηση του ιερού φυλετικού συμβόλου και πρέπει να παραμείνει κλεισμένη μέσα στο "σπίτι" μέσα στο πλαίσιο και στη σφαίρα των ένδοξων παραδόσεων.

Δείτε το σχετικό βίντεο για το δημώδες άσμα Έναν άστρον εξήβεν

Pin It

Print

Κωφόγλης Απόστολος Ξανθόπουλος, Ματσούκα Πόντου, Χορός Τη Κότσ̌αρι

ποντιακοί,καρσλίδικοι,χοροί,κότσαρι,απόστολος,ξανθόπουλος,κωφόγλης,ποντιακή,λύρα,άνω,ματσούκαΌπως και εάν κανείς δεί, ασχοληθεί, προσεγγίσει, μελετήσει, εντρυφήσει, συσχετίσει, αντιπαραβάλλει, και αξιολογήσει τα στοιχεία της παράδοσης που αφορούν στη λαϊκή βάση της τέχνης δηλαδή στη μουσική, το χορό και το τραγούδι, πρέπει να λάβει σοβαρότατα υπόψη του όλα τα ιστορικά, μυθολογικά, γεωπολιτικά, γλωσσολογικά, θρησκευτικά, πολιτικά και άλλα στοιχεία και δεδομένα τα οποία ορίζουν, συγκροτούν, αποτελούν, συνθέτουν και δίνουν μορφή στη λαϊκή έντεχνη έκφραση. Τίποτε δεν είναι τούτο ή το άλλο για ένα μονάχα λόγο.

Δείτε το σχετικό βίντεο για τον Απόστολος Ξανθόπουλος -Κωφόγλης

Pin It

Print

Απ’ αδά ούσ’ τ’ εσέτερα, δημώδες άσμα περιφέρειας Κάρς και Καυκάσου

απαδά,σεσέτερα,καρσλίδικα,τραγούδια,πόντος,καρσλίδες,λαογραφία,πολιτισμός,τίκ,χορόςΤραγούδι της περιφέρειας του Κάρς και του Καυκάσου, τοποθετημένο πάνω στον στητό, ίσιο χορό "Τίκ" σε καταγραφή του Στάθη Ευσταθιάδη.

Απ' αδά ούσ' τ' εσέτερα, τ' οσπίτια πέντε δέκα
την ώρα μ' και τ' εγκόλπιο μ', σ' εσέτερα ν-εφέκα

Λίγουμαι και τυλίγουμαι ση κιαμαρί σ΄τον τόπον
'σ σην κόλφια σ΄έχω μερτικόν, 'ς σο κρεβατόπο σ΄τόπον

Εσέν π' εποίνεν η μάνα άλλεν να μη εφτάει
εκείνε πά άμον εσέν τίνος καρδιά θα κάει

Δείτε το σχετικό βίντεο για το τραγούδι Απ’ αδά ούσ’ τ’ εσέτερα

Επωδός :
Φάμε Τασουλίτσα μ' φά 'με για τ΄εσέν εγώ θα χάμε,
η ώρα τρία τη νυχτός εμείς πα πού θα πάμε ; 

Pin It

Print

Αντώνης Χατζηελευθερίου ή Αντών Πασάς ή Αντών Αγάς ή Αντών Καραμπέγ

Αντών' Πασάς

1Μαθαίνοντας για τη ζωή και τη δράση του μεγάλου καπετάνιου και οπλαρχηγού του Ποντιακού Αντάρτικου Αντώνη Χατζηελευθερίου ή Αντών Πασά ή Αντών Αγά ή Αντών Καταμπέγ.

O Αντώνης Χατζηελευθερίου ή Αντών Πασάς ή Αντών Αγάς ή Αντών Καραμπέγ , γεννήθηκε το 1888 στο χωριό Κουρουκοκτσέ της επαρχίας της Πάφρας.
Το 1912 σε ηλικία 24 ετών προτίμησε να ανέβει αντάρτης στα βουνά παρά να καταταγεί και να υπηρετήσει στον τουρκικό στρατό, αντιδρώντας με αυτή τη στάση, στις βιαιοπραγίες των τούρκων κατά των Ελλήνων.
Οι συγχωριανοί του τον προέτρεψαν να καταταγεί, για να μην αφανιστεί το χωριό τους απ τους τούρκους.
Τελικά ο Αντώνης Χατζηελευθερίου κατετάγει το Μάρτιο του 1912 πρώτα στην Σαμψούντα και έπειτα στην Αμάσεια στο 4ο σώμα του τουρκικού στρατού.
Οι τούρκοι τον εξευτέλιζαν και τον ταπείνωναν όπως έκαναν σε όλους τους Έλληνες που είχαν την ατυχία να καταταγούν.
Αμέτρητες ήταν οι αγγαρείες, οι ταπεινώσεις και τα βασανιστήρια.

Υπέμεινε πολλούς εξευτελισμούς και ταπεινώσεις, όμως δεν άργησε και το Σεπτέμβριο του 1912 στην Αμάσεια άδραξε την ευκαιρία και το 'σκασε απ' τον τούρκο φρουρό εκτελώντας τον.

Μετά από πολλές ταλαιπωρίες και βάσανα κι αφού διέσχισε μόνος τα βουνά του Πόντου, έφτασε στο χωριό του.
Ανέβηκε αμέσως στο βουνό, όπου βρήκε κι άλλους που κρύβονταν από τους τούρκους ή που λιποτάκτισαν από τον τουρκικό στρατό και σχημάτισε ένα αντάρτικο σώμα. Στο βουνό γνώρισε και παντρεύτηκε στις αρχές του 1915 την γυναίκα του Πελαγία Οξύζογλου.
Το 1915 ξεκινά τον ένοπλο αγώνα κατά των τούρκων ως αρχηγός μια μεγάλης αντάρτικης ομάδας.
Οι αντάρτες εκείνη την περίοδο προμηθεύονταν τα όπλα τους από την Ρωσία, καθώς επίσης υπήρχαν και όπλα που έφερναν μαζί τους οι λιποτάκτες από τον τουρκικό στρατό. Οι μάχες εναντίον του τούρκικου στρατού και των τούρκων ανταρτών είχαν ανάψει πάνω στα βουνά του δυτικού Πόντου.

Οι Έλληνες γνωρίζοντας την γεωγραφία της περιοχής τους έστηναν ενέδρες με μικρές ομάδες κατατροπώνοντας τους τούρκους.

Το Μαρτίου του 1915 ο Αντών' Πασάς μαζί με το αντάρτικο του σώμα βρίσκονταν στην λιμνοθάλασσα της Πάφρας για να προμηθευτεί ψάρια για τους άντρες του. Εκεί όμως του είχαν στήσει ενέδρα οι τούρκοι. Πληροφορήθηκε από τους άντρες του για την ενέδρα και προτίμησε να επιτεθεί κατά μέτωπον.
Η επίθεση των ανταρτών του Αντών' Πασά πραγματοποιήθηκε τα ξημερώματα.
Σα λιοντάρια έπεσαν οι αντάρτες του πάνω στους τούρκους.

Δείτε το βίντεο για τον Αντών Πασά

Pin It

Print

More Articles ...