Δεκέμβριος του 1911. Παραμονή Χριστουγέννων, ημέρα Σάββατο, ο ήλιος πρόβαλε δειλά από την κορυφή της Τσέκας και φώτισε την χιονοσκεπασμένη ορεινή περιοχή του Σταυρίν.

Δεν είμαι Πόντιος ούτε καν πρόσφυγας. Έζησα όμως 17 χρόνια μαζί με τούς Πόντιους στο Σύδενδρο Γρεβενών κι εκεί γνώρισα την γλώσσα τους, την ζωή τους, τα ήθη και τα έθιμά τους, τούς χορούς και την νοοτροπία τους.

Αρχή μήνα= το έμπαν τη μηνός ή το στάμαν τη μηνός, μηνοστάσιο. Μέσα μηνός = το μέσαγμαν τη μηνός. Τέλος του μήνα = το έβγαν τη μηνός.

Ο Κουκαράς ήταν αποκριάτικο έθιμο, για να φοβερίζουν οι μάνες τα παιδιά κάθε φορά πού θα ζητούσαν να χαλάσουν την νηστεία της Σαρακοστής, ζητώντας επίμονα να φάνε ωβόν, τυρίν, γάλα, γιουγούρτι καί βούτορον, καί για να ξέρουν οι αγράμματες γυναίκες των χωριών, πού βρίσκονταν στα παρχάρια, πότε θα ερχόταν το Πάσχα.