• Home
  • Λαογραφία

Οι μωμόγεροι στις πρωτοχρονιάτικες και γαμήλιες τελετές των σύγχρονων ελληνοποντίων στην Ατζαρία

μωμόγεροι,κοτσαμάνια,πιζήαλα,μαϊμούνια,έθιμα,δωδεκαήμερου,πόντος,ατζαρίαΑΑφήγηση Σάββα Τσαχουρίδη του Αβραάμ στην Ποντιακή διάλεκτο, έτος γεννήσεως 1883. ( Καταγραφή του 1985)
Τουρκία επ' εκαικά, επεκεί έρθαμε, ύστερα εκουμουλιάγομε εκαικά τα παιδία, είπανε : «Ά εφτάμε μωμοερλούχα». Νέγος χρόνος έτονε.Εκουμουλιάγομε δέκα νομάτ' : άλλος κωδών΄, άλλος μαύρα, άλλος άσπρα. Επεκεί γένι͜α, τη προβατί' τα μαλλία επέρανε και εποίκανε γέν͜ια, τα πουίχια. Απ' έξ' το μέρος εκείνος τραβωδεί και άλλος κρούγ'νε την πόρταν και λέει : «Νοικοκύρος !!!»..Ντο έν' ; ..Όϊ κάτ' έν..;

Print

Οι Μωμόγεροι των Ελληνοποντίων της Ατζαρίας

μωμόγεροι,καρυοχωρίου,κοτσαμάνια,έθιμα,δωδεκαημέρου,πόντοςΟι Μωμόγεροι των Ελληνοποντίων της Ατζαρίας - Οι Μωμόγεροι στις πρωτοχρωνιάτικες και γαμήλιες τελετές των σύγχρονων ποντίων στην Ατζαρία. Αφήγηση της Ευρεθής Σαββίδου του Χρήστου στα ρωσικά, έτος γέννησης 1912

« Οι μωμόεροι τρόμαζαν τα παιδία. Ο γέρος είχε κουδουνάκια στη ζώνη. Έμπαιναν μέσα και χορεύανε, τα κουδουνάκια κάνανε : γκράν γκράν γκράν. Στη μέση αυτός είχε κουδουνάκια. Οι μωμόεροι άρχιζαν να τσακώνονται με τον διάβολο, τον ρίχνανε στο πάτωμα και κάθονταν από πάνω. Ο διάβολος φορούσε στρογγυλό καπέλο και προεξείχαν κέρατα. Το καπέλο λεγόταν κουκούλα. Όταν άκουγα ότι έρχονται οι μωμόγεροι, τους έδινα λεφτά έξω, για να φύγουν αμέσως και να μη τρομάξουν τα παιδιά».
3 Δεκεμβρίου 1990, Μόσχα.  Αρχείον Πόντου Τόμ. 47 Σελ 184

Print

Το φόρισμαν τη νύφες ‘ς ση Μαζερά τη Ματσούκας

γαμήλια,έθιμα,μαζερά,ματσούκας,πόντου,φόρισμα,νύφηςΤο φόρισμαν τη νύφες 'ς ση Μαζερά τη Ματσούκας

'Σ σην χαρά σ' νύφε ξάϊ μη κλαίς, περ' παλαλά θ' εφτάμε

Σήμερον μαύρος ουρανός, σήμερον μαύρη μέρα, σήμερον ξιχωρίγουνταν μάνα και θαγατέρα

Δείτε το σχετικό βίντεο με το δημώδες γαμήλια άσμα Φορίστ ατεν απ την Μαζερά της Ματσούκας του Πόντου

Σήμερον άσπρος ουρανός, σήμερον άσπρη μέρα, σήμερον στεφανώνεται αητός την περιστέραν, σήμερον στεφανούντανε αητός κι η περιστέρα

Άνοιξον θεία μ' άνοιξον, άνοιξον το πορτόπο σ', εχ̌' κι έρχουμες να παίρομε τ' έμορφον το κορτσόπο σ'

Print

Γαμήλια Έθιμα του χωρίου Καπίκιοϊ της Τραπεζούντας του Πόντου

Αναμνηστική γαμήλια φωτογράφηση Ελλήνων στην Τραπεζούντα του Πόντου πριν το 1922Η εκλογή της νύφης γινόταν απο τους γονείς του γαμπρού και μάλιστα τα παλιότερα χρόνια, σε μικρή ηλικία. Κάποτε, μόλις γεννιόταν κορίτσι σε φιλικό οικογενειακό σπίτι, χάραζαν την κούνια του κοριτσιού και το νεογέννητο προοριζόταν για το παιδί του χαράκτη. Το "ψαλάφεμα" δηλαδή η ζήτηση της νύφης γινόταν απ' ευθείας απο τους γονείς του νέου, αν είχαν οικειότητα με τους γονείς της νύφης, ή διαφορετικά με προξενειά.

Print

Πρόχειρη οικιακή μικροσυσκευή στον Πόντο

πρόχειρη,μικροσυσκευή,πόντου,καρνάλ,ζύμωτρον,τουπία,αδράχτι,ρόκα,χαλκόν,πιθάρΠρόχειρη Μικροσυσκευή Οικοκυράς στον Πόντο 

1. ΤΟ ΚΑΡΝΑΛ
Πλεκτό με ημισφαιρική βάση καλάθι, φαρδύ στα πλάγια,
στενεύει ελαφρά προς το στόμιο. Κρέμεται από λαβή, σε σχήμα
ημικυκλίου, πλεκτή, όπως και το καλάθι, από λεπτούς
ημικυλινδρικούς ράβδους, κατά προτίμηση κρανιάς , ή ξύλινες
λεπτές ταινίες, από νεαρά βλαστάρια , πολύ ελαστικές στο
πλέξιμο.

πρόχειρη,μικροσυσκευή,πόντου,καρνάλ,ζύμωτρον,τουπία,αδράχτι,ρόκα,χαλκόν,πιθάρ2. ΤΟ ΖΥΜΩΤΡOΝ
Ξύλινη σκάφη, μόνο για ζύμωμα ψωμιού και για τίποτε άλλο.

3. ΤΟ ΕΙΚΟΝΟΣΤΑΣ Ή ΕΙΚΟΝΟΣΤΑΤΕΣ
Το συνηθισμένο εικονοστάσι , δεν έλειπε από κανένα σπίτι. Και
οι φτωχοί ακόμα , φιλοδοξούσαν να έχουν ένα .Από το εικονοστάσι
ο επισκέπτης χαρακτηρίζει το νοικοκυρεμένο κι αρχοντικό σπίτι
που επισκέπτεται για πρώτη φορά. Ηταν το ιερότερο κόσμημα του
σπιτιού , ο εικονοστάτες.

Print

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ