• Home

Μακρύν Ματσουκάτ'κον - Δημώδες βουκολικό άσμα Πόντου

μακρύν,ματσούκας,τραγούδια,ποντιακά,λιβερά,κουνάκα,καπίκιοϊ,άγουρσα

Αν αποθάνω θάψτε ΄μεν ν' αηλί εμέναν, ΄ς έναν ψηλόν ραχ̌όπον
ν' ακού(γ)ω τσ̌οπάν' σ̌ύριζμαν γιαβρίκα μου και κεμεντζές λαλόπον

Αν αποθάνω θάψτε 'μεν ν' αηλί εμέναν και-ν' απέσ' στην λαγκάναν
ν' ακούω και τη Λιβεράς ν' αηλί εμέναν τ' Αεργή την καμπάναν

Δείτε το σχετικό βίντεο για το μακρύν καϊτέ, τ' ομάλια την τραγωδία, τον μακρόσυρτο της περιφέρειας Ματσούκας του Πόντου

Ο Ανέστης Κοροσίδης τραγουδά το Μακρύν της Ματσούκας, τ' ομάλε̤ την τραγωδία, τον μακρόσυρτο σκοπό της Ματσούκας.
Ηχητικό ντοκουμέντο απ΄τις ραδιοφωνικές εκπομπές "Ποντιακοί Αντίλαλοι" του Φάρου Ποντίων.

Pin It

Print

Οικογένεια Δημήτριου Ζολοστάθειου απ’ την Ελλάδα στη Μαριούπολη της Ρωσίας

μετανάστευση,ποντίων,ρωσία,μαριούπολη,κρασνοντάρ,ζολοστάθειος,λογοθέτηςΗ μετοίκηση, ο αποικισμός, ο ξεριζωμός και η ξενιτειά είναι όροι αλλά και καταστάσεις που ο Ελληνισμός είχε πάντοτε βιώσει επί μακρόν μέσα στο ρου της ιστορίας. Έτσι γύρω στα 1800 εξελίσσεται και μία μικρή ιστορία μίας ακόμη Ελληνικής οικογένειας, της οικογένειας Λογοθέτη. Το επώνυμο της οικογενείας ήταν Ζολοστάθειος και οι μαρτυρίες δηλώνουν ότι αρχικά ο τόπος της γενέτειρας τους ήταν η Θεσσαλία. Ο Δημήτριος Ζολοστάθειος άφησε τα ιερά χώματα της μητέρας Ελλάδας και ξενιτεύτηκε, πήρε δρόμους και διέσχισε θάλασσες για να καταλήξει και να εγκατασταθεί στη Μαριούπολη της Ρωσίας. Είχε προηγηθεί η κατάκτηση της Κριμαίας απ τους Ρώσους οι οποίοι εκτόπισαν στα ενδότερα τους αντίπαλους Τούρκους. Στη Μαριούπολη ο Δημήτριος γνώρισε και παντρεύτηκε τη Μαρία Ιβάνοβα. Η οικογένεια Δημητρίου Ζολοστάθειου με την εγκατάσταση της στη Μαριούπολη, ήρθε σε επαφή και επικοινωνία με το εκεί εγκατεστημένο ελληνικό στοιχείο που προερχόταν από την άλλη ιερή Γή και πατρίδα, τον Πόντο. Έτσι έμαθαν και τα τουρκικά ως μέσο επικοινωνίας αλλά και συναλλαγής. Ο Δημήτριος Ζολοστάθειος του Τριαντάφυλλου κοιμήθηκε το 1911. Ως τέκνα του αναφέρονται ο Λάζαρος και ο Τριαντάφυλλος (ίσως να υπήρχαν και άλλα παιδιά, αλλά η πληροφόρηση είναι αδύνατη). Στα σωζόμενα προφορικά στοιχεία αναφέρεται για τον γιό του Δημήτριου Ζολοστάθειου, τον Λάζαρο Ζολοστάθειο : Γεννήθηκε το 1882 στο Krymski και τον συνέλαβαν οι μπολσεβίκοι τον Δεκέμβρη του 1937 σε ηλικία 55 ετών περίπου. Σύζυγος του ήταν η Ανατολή Πεσιρίδου του Θεοδώρου η οποία γεννήθηκε το 1884 στο Abiski και κοιμήθηκε το 1978 σε ηλικία 94 ετών. Ο Λάζαρος Λογοθέτης ήταν γενικός διευθυντής στο κολχόζ του χωρίου Gretsiskoye μέχρι την τελευταία ημέρα της σύλληψης του. Ο Λάζαρος είχε ακόμη έναν αδερφό ονόματι Τριαντάφυλλο και κάποια απ τα εγγόνια του ήταν δημοφιλή στη Μόσχα λόγω της ενασχόλησης τους με το ποδόσφαιρο.

Αναφέρονται λοιπόν ως παιδιά του Λάζαρου οι Γεώργιος, Δημήτριος και Θεόδωρος.

Βάσει των αφηγήσεων του τρισέγγονου του, Δημητρίου Λογοθέτη ετών 23 κατοίκου Θεσσαλονίκης, ο εγγονός του Δημητρίου Ζολοστάθειου και γιός του Λάζαρου Ζολοστάθειου Γεώργιος ταξίδεψε στην Ελλάδα για οικογενειακό ζήτημα αλλά υπο αδιευκρίνιστες μέχρι σήμερα συνθήκες αναγκάστηκε να αλλάξει το επώνυμο του από Ζολοστάθειος σε Λογοθέτης. Αφού επέστρεψε στη Μαριούπολη αποφάσισαν να εγκατασταθούν στο Κρασνοντάρ της Ρωσίας.

Δείτε το σχετικό μας βίντεο για την Οικογένεια Δημήτριου Ζολοστάθειου

Pin It

Print

Η Λεμόνα, η Ηλεμάνα (Δημώδες ακριτικό άσμα Πόντου)

Ηλεμάνα,Ηλεμόνα,Λεμόνα,ποντιακά,δημώδη,άσματα,τραγούδια,λαογραφία,χοροί,διπάτ,ακριτικός,κύκλος

Το παραπάνω ποιητικό κείμενο υπάρχει σε πλείστες όσες παραλλαγές ανά τον Πόντο. Παραθέτουμε την πλέον αντιπροσωπευτική (νοηματικά).

Σίτ' επέγνα ομάλια ομάλια είδα ορμάνια και λιβάδια
Και σην άκραν τρέχ̌' πεγάδι
Και ση πεγαδί την άκραν έστεκεν δέντρον και μέγαν

Έστεκεν δέντρον και μέγαν τα νεράντζια φορτωμένον
Έπλωσα να παίρω έναν εχολιάστεν η Λεμόνα
και τη Ήλ' η μάνα εκούξεν : Ντο λαλείς ναί Μεληδόνα ;

Δείτε το σχετικό βίντεο για το δημώδες άσμα της Λεμόνας ή Ηλεμάνας

Καταγραφή κ.Στάθη Ευσταθιάδη
τραγουδά η χορωδία του Πνευματικού Καλλιτεχνικού Συλλόγου Φάρος Ποντίων

Pin It

Print

Λαογραφικά Φάτσας, Φαδίσανης Πόντου

φάτσα,φαδίσανη,λαογραφία,ενδυμασία,γάμος,γλώσσα,ποντιακήΣάββα Πορφυρίου Παπαδοπούλου / Σύμμεικτα λαογραφικά περιοχής Φάτσας

Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί θησαυρό του λαογραφικού πλούτου της περιοχής της Φάτσας και αναφέρεται στη γυναικεία ενδυμασία μέσα απ το τοπικό γλωσσικό ιδίωμα. Καταγραφή Δέσποινας (Δεσποίνης) Παντελίδου το γένος Τοπαλίδη, ετών 67, το 1967.

Άλλ' εφόρ'ναν παπούτσια̤, άλλ' εφόρ'ναν τσαρούχια̤. Τα παπούτσια έλεγαν 'ατα γεμενία, τσ̌άπουλας, και κουντούρας. Τα γεμενία έσανε χωρίς κότζια και τα κουντούρας είχανε κότζια. Επεκεί απάν' εφόρ'ναν ορτάρια̤. Από απέσ' εφόρναν σαλβάρια̤, έδεναν 'ατο σα γόνατα με το ραφίδ'. Και σην μέσεν πα είχ̌εν ραφίδ', έλεγαν 'ατο βρακοζών'. Εκείνα πά γύρω-γύρω 'ς σο βρακοζών' έλεγαν άτα ζουζάκια τη βρακί. Πρώτα εφόρ'ναν από πάν' το καμίσ', και από πάν' το γελέκ', κι από πάν' εφόρ'ναν την ζουπούναν. Το ύφασμα κιαδή έλεγαμε, αλλά και χάσια (χασές), ότι καλό έτον.

Δείτε το σχετικό βίντεο για την γυναικεία ενδυμασία στη Φάτσα του Πόντου μέσα απο το τοπικό γλωσσικό ιδίωμα

Pin It

Print

Λαογραφικά σύμμεικτα Τριπόλεως - Τοπικό γλωσσικό ιδίωμα

λαογραφία,διάλεκτος,ποντιακή,τρίπολη,πόντος,γλώσσα,ήθη,έθιμα,εξορία,γενοκτονία,νεότουρκοιΓλωσσικά Ιδιώματα  -  Εκ του ιδιώματος των Ελλήνων της Τριπόλεως του Πόντου 

" Η εξορία " 

Με τοι Τούρκους έστεκαμ' καλά, φόβο πα ΄κ̌' εβοφούμουνεστιν. Οι Τούρκοι έλεγαν εμασε "α...οσήμερο θα φτάμε εσάς εξορία, α αύρι'".

Οι Τούρκοι έλεγαν εμασε "κιαούρ". Κ' επεκεί επήρε η Ρουσία την Τραπεζούντα κ' επεκεί έρθεν ΄ς σην Ελεού (εννοεί Ελεβή), κ' επεκεί ΄ς σην Χαρκάβαλα ΄ς σο ποτάμ' αφκά. Κ' εσύρεναν οι Ρούσοι τα κανόνια̤ ΄ς σην Τρίπολι απέσ' κ' εφοβούμουνεστιν κάπ' σκοτούμεστιν κ' επαίρεναμε τα μωρά μουν κ' εκρύφκουμνεστιν ΄ς σα μαγαζία.Οι Τούρκοι έφευαν 'ς σα χωρία τουν για να μη σκοτούνταν. Ατώρα λέγουμε εμείς : "ντο να ποίουμε και ντο νάφτάμε ; "

Δείτε το σχετικό βίντεο για την Εξορία των Ελλήνων της Τρίπολης του Πόντου μέσα απ το τοπικό γλωσσικό ιδίωμα

Pin It

Print

Λαογραφικά Σύμμεικτα εκ του Ελληνικού Μεταλλείου Ακ Δαγ. Αρραβώνας, γάμος, Χοροί.

ποντιακή,γλώσσα,ΑκΔάγΜαδέν,Μεταλλείο,ήθη,έθιμα,λαογραφία,γάμοςΣυνοικέσια - Αρραβώνας και γάμος - Χοροί - Τα χαρίγματα

Τα συνοικέσια γίνονταν ως επι τω πλείστον με προξενιά. Οι προξενήτρες πήγαιναν φαινομενικά στο παρακάθι και με τη διπλωματική πείρα που τις διέκρινε άρχιζαν τη συζήτηση και την έφερναν στο επιθυμητό θέμα.
Το συνοικέσιο μπορούσε να έχει την έκφραση προηγούμενου ειδυλλίου των δύο νέων, ή της ενημέρωσης ή μη της νύφης για το επικείμενο συνοικέσιο, ή του εκούσιας ή ακούσιας απαγωγής της απ τον νέο, ή τέλος όταν οι γονείς του γαμπρού δεν δέχονταν για νύφη την εκλεκτή του γιού τους. Μάλιστα όταν επρόκειτο για αδύναμο χαρακτήρα που δεν αναλάμβανε την πρωτοβουλία απαγωγής ή διεκδίκησης της νύφης, δεν ήταν άγνωστες οι περιπτώσεις όπου η ίδια η μέλλουσα νύφη πήγαινε από μόνη της στο σπίτι του αγαπημένου της και παρουσιαζόταν λέγοντας τη φράση : "έρθα". Αυτό και μόνο δημιουργούσε τετελεσμένο γεγονός το οποίο δε μπορούσαν να αγνοήσουν ή να παρακάμψουν οι δύστροποι γονείς του νέου. Αυτός ο τρόπος ονομαζόταν "εκάτσεν κα". Η στερεότυπη αυτή έκφραση δήλωνε ότι εγκαταστάθηκε στο σπίτι του γαμπρού. Οι γονείς του νέου τη δέχονταν πλέον χωρίς έχθρα για νύφη τους και ξεκινούσαν τις τυπικές διαδικασίες του γάμου. Ο τρόπος αυτός, αν και μειωτικός για την κοπέλα ήταν σχεδόν πάντα αποτελεσματικός.

Αρραβώνας και γάμος

Σουμάδεμαν ονόμαζαν τους αρραβώνες απ΄τα σημάδια "σουμάδια̤" δηλαδή τα διακριτικά του αρραβώνα, τα δαχτυλίδια.Ο νέος επισκεπτόταν συχνά το σπίτι της νύφης όπου οι γονείς της τον τιμούσαν πολύ. Συνηθιζόταν να του προσφέρουν ως φαγητό το φούστουρον (ομελέτα). Ο γάμος, " η χαρά" άρχιζε την Παρασκευή και διαρκούσε τρείς ημέρες.

Δείτε το σχετικό βίντεο για τα Λαογραφικά Σύμμεικτα εκ του Ελληνικού Μεταλλείου Ακ Δαγ Μαδέν αναφορικά με τα γαμήλια έθιμα

Δείτε επίσης το αφιερωματικό μας βίντεο στην εθιμοτυπία του γάμου στον Πόντο

Pin It

Print

More Articles ...