Την περίοδο των πολέμων διαδέχτηκε μια περίοδος ανασυγκρότησης. Ο Πομπήιος οργάνωσε την επαρχία Βιθυνίας-Πόντου, η οποία περιλάμβανε και τα δυτικά εδάφη του Πόντου με κύριες πόλεις την Αμισό και τη Σινώπη. 

Λίγο πρίν την κατάκτηση των περιοχών του Πόντου από το Μακεδόνα στρατηλάτη Αλέξανδρο το 363 π.Χ., είχε ήδη δημιουργηθεί ένα μικρό ανεξάρτητο κράτος, ένα βασίλειο με πολλές ισχυρές Ελληνικές επιρροές. Ιδρυτές αυτού του Ποντιακού κράτους ήταν οι Πέρσες σατράπες Αριοβαρζάνης (ο οποίος έγινε ο πρώτος βασιλιάς, καταργώντας το δημοκρατικό πολίτευμα από πολλές πόλεις) και ο Μιθριδάτης ο Α΄ που στέριωσε το ανεξάρτητο κράτος του στα νότια παράλια της Μαύρης Θάλασσας. Δεν υπάρχει συμφωνία των ιστορικών ως προς την ταυτότητα του πατέρα του Μιθριδάτη, αν και πολλές πηγές αναφέρουν ως πατέρα του τον Αριοβαρζάνη. Πιθανολογείται πως γεννήθηκε στην Κίο, ενώ αναφέρεται ρητά πως έλαβε στρατιωτική εκπαίδευση από παιδί. 

Ο Ελληνισμός του Δυτικού Πόντου

1. Οι τουρκόφωνοι Έλληνες Πόντιοι.
2. Πότε και γιατί τουρκοφώνησαν.
3. Σε ποια περιοχή του Πόντου ζούσαν.
4. Γιατί ήρθαν στην Ελλάδα και που εγκαταστάθηκαν.

Η πρώτη μεγάλη μετατόπιση πληθυσμών από τον Πόντο στη Ρωσία έγινε το 610 μ.Χ. κατόπιν συμφωνίας της Ρωσικής Κυβέρνησης με τον Αυτοκράτορα του Βυζαντίου Ηράκλειο, για την εκμετάλλευση των πλούσιων κοιτασμάτων μεταλλίου τα οποία υπήρχαν στον Καύκασο και αλλού, και τα οποία έμεναν ανεκμετάλλευτα διότι οι Ρώσοι δεν γνώριζαν τον τρόπο εξόρυξης και εκμετάλλευσης.