Οικήματα – Οικίες. Τα διάφορα κτίρια (σπίτια, στάβλοι, αχυρώνες) ήταν λιθόκτιστα με πηλό και σπανίως με ασβέστη, έχοντας αντί για στέγη δώμα (βλέπε σχετική πραγματεία μας «Αι οικίαι Σταυρίου», Ποντιακά Φύλλα, τεύχος 23ο, σελ. 453-457).
Στο επίμετρο των βιβλίων που γράφω για προσφυγικά χωριά με ανάθεση της ΔΕΚΠΟΤΑ του Δήμου Δράμας, στον οποίο ανήκουν αυτά, παραθέτω κείμενα-μαρτυρίες, που καταγράφω στην ποντιακή διάλεκτο, για να καταδειχθεί το γλωσσικό ιδίωμα των κατοίκων.
Αυτές οι δύο εξαιρετικές φωτογραφίες του 1895 συμπληρώνουν την εικόνα για το μέγεθος, τον προοδευτικό χαρακτήρα και τις υποδομές του Κολλεγίου Ανατόλια στη Μερζιφούντα.
Αυτή η εξαιρετική απεικόνιση - φωτογραφία του 1895 από το «Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού» και η ψηφιακά επιχρωματισμένη εκδοχή της) μας προσφέρει μια σπάνια ματιά στο αρχικό campus του περίφημου Κολεγίου Ανατόλια στη Μερζιφούντα (Merzifon) του Πόντου.
Συνέχεια απο το προηγούμενο μέρος. Ούτω δια της συνδρομής αυτών, εις την συνοικίαν Πίκε ανηγέρθη ο μεγαλοπρεπής ναός του Αγίου Γεωργίου με δύο ιερείς και παραπλεύρως αυτού διώροφος εξατάξιος σχολή με δύο διδασκάλους, εις τον πέραν μαχαλά, που συνεδέετο μετά των άλλων συνοικιών δια λιθίνης τοξοειδούς γεφύρας, κάτωθεν της οποίας εσχηματίζετο από τα νερά του ποταμού αρκετά μεγάλη λίμνη, όπου ελούοντο και ολίγον παρακάτω της οποίας υπήρχον οι υδρόμυλοι του Τσαραμάνωνος, ο ευπρεπής ναός της Παναγίας.
