Μεσουδιέ, Καρά-Σού

μεσουδιέ,καράσου,ατάπαζαρ,μετανάστευση,ποντίων,διωγμοί,ιστορία,ποντιακήΜεσουδιέ - Καρά-Σού

Πως βρέθηκαν οι Έλληνες Πόντιοι σε απόσταση χιλίων χιλιομέτρων δυτικά από τον τόπο καταγωγής τους ; 

Εκ πρώτης απόψεως φαίνεται απίθανη αυτή η εκδοχή ή ερμηνεία, δεδομένου ότι οι Έλληνες Ποντιακής καταγωγής μετανάστευαν κυρίως προς βορράν ήτοι προς τη Ρωσία και ελάχιστα προς το εσωτερικό της Τουρκίας. Θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας επίσης τα δεδομένα συγκοινωνιακά και οικονομικά μέσα των αρχών του πρώτου μισού του εικοστού αιώνα και να μη ξεχνούμε ότι ο τότε Χριστιανικός πληθυσμός, ο αγροτικός δηλαδή των ορεινών περιοχών, φυτοζωούσε.

Η αφορμή αυτής της εσωτερικής μετακίνησης ξεκίνησε από ένα τυχαίο γεγονός που δυσκολεύεται πραγματικά να συλλάβει ο ανθρώπινος νους. Το παραθέτει ο συγγραφέας κ. Παύλος Χαραλ. Τσακιρίδης όπως του το διηγήθηκε η μητέρα του ένα μήνα προ του θανάτου της, τον Ιούλιο του 1971. Ήταν 81 ετών κατάκοιτη αλλά με καταπληκτικό μνημονικό και διαύγεια των πνευματικών της δυνάμεων.

Η ιστορία αυτή έχει ως εξής :
" Μια χρονιά μετά το Πάσχα είχε πάει στο χωριό του παππού της ο Μητροπολίτης όπου και λειτούργησε. Κανείς Χριστιανός δεν έλειπε από την εκκλησία. Στην ομιλία του ο δεσπότης ανέφερε ότι με διαταγή του σουλτάνου οι Χριστιανοί είναι πια ελεύθεροι να ασκούν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα, να ανοίγουν σχολεία ....και ότι το Πατριαρχείο άφησε ελεύθερη και την Ελλαδική Εκκλησία. Συμπεραίνουμε λοιπόν ότι βρισκόμαστε περί το 1851. Τον δεσπότη ομιλούντα τον άκουσε και ο παππούς της Ιωάννης Αθανασ. Αθανασιάδης, γνωστός με την προσωνυμία Σαρή-Γιάννης, από τα ζωηρά ξανθά μαλλιά του, νέος τότε ενθουσιώδης και πολύ ζωηρός. Φημιζόταν για την ωραία του φωνή και συχνά τραγουδούσε στο κονάκι του μπέη του χωριού.

Λίγες ημέρες μετά την ομιλία του δεσπότη, ο Σαρή-Γιάννης είδε μαζεμένους έξω απ' το τζαμί ανθρώπους ενώ περίμεναν μάταια τον χότζα για την άσκηση των θρησκευτικών τους καθηκόντων. Ο χότζας ήταν γνωστός τύπος αμελής και φαίνεται ότι ήταν και τοξικομανής.

Δείτε το σχετικό βίντεο για την ιστορία του Ελληνισμού της περιφέρειας Μεσουδιέ - Καρά Σου και Ατά Παζάρ

Print

Μεσαρέας και Κοιλάδ’ τα Σιμοχώρια της Τραπεζούντας του Πόντου.

σιμοχώρια,μεσαρέας,κοιλάδ,τραπεζούντας,πόλεις,χωριά,περιοχές,πόντου Μεσαρέας και Κοιλάδ' τα Σιμοχώρια της Τραπεζούντας του Πόντου.

Τα σιμοχώρια Τραπεζούντας
" θα φτάγω έναν σεβνταλούκ αδά ΄ς σα σιμοχώρια̤, θα κουβαλώ και φάζ' ατεν αγρόμηλα και μόρια̤ ".

Τα περισσότερα χωριά γύρω από την Τραπεζούντα μέχρι το 1923 κατοικούνταν είτε από χριστιανούς είτε από εξισλαμισμένους Έλληνες. Ο λαός τα αποκαλούσε σιμοχώ-ρια̤, επειδή ήταν σιμά (κοντά) στην Τραπεζούντα και ζούσαν στους ρυθμούς της πο-ντιακής πρωτεύουσας.

Δείτε το σχετικό βίντεο για τα Σιμοχώρια της Τραπεζούντας, Μεσαρέας και Κοιλάδ'

Τα Σιμοχώρια̤, ήταν τα εξής: Αγρίδι, Αργαλί, Γουργενή, Κιρισχανά, Κοιλάδ', Κομερά, Κύμινα, Ματαρατζί, Μεσαρέα, Μούντα, Κογκά, Όλασσα, Φαντάκ, Τσαγκάρ, Σο-γούκσου,Χολομάνα, Δίρχα, Ζέφονος, Ζιλμερά, Καλεμένι, Καλογεννά, Κανλικά, Κα-στάμπολη, Άγιος Θεόδωρος κ.α.  Οι σημερινές ονομασίες των χωρίων Κοιλάδ' είναι Incesu ενώ τα Μεσαρέας λέγονται Kutlugun

Τα Μεσαρέας και το Κοιλάδ' βρίσκονταν σιμά στον παλιό μεσαιωνικό δρόμο που ένωνε την Τραπεζούντα με την ενδοχώρα της Ανατολής ο οποίος ήταν βατός μόνο σε ανθρώπους και ζώα γι' αυτό χρησιμοποιείτο απ' τα καραβάνια. Αμαξιτός έγινε το δρόμος στα πρόσφατα χρόνια των αρχών του 20ου αιώνα.

Print

Η Ματσούκα του Πόντου

ενδυμασίες,πόντου,ματσούκα,λιβερά,άγουρσα,κουσπιδή,λαραχανή,σκαλίτα,καπίκιοϊH Mατσούκα είναι μία περιοχη νοτίως της Τραπεζούντας. Έως το 1923 στην Ματσούκα υπήρχαν 70 χωριά, 47 απο αυτα ήταν Ελληνικά, 9 μικτά και μόνο 14 τους ήταν Τουρκικά. Μέχρι τις μέρες μας τα τρία μεγάλα Ελληνικά μοναστήρια (Ιωάννης Ζαβουλών ή Βαζελώνας, Παναγία Σουμελά και Γεώργιος Περιστερεώτας) συντηρούνται. Σήμερα στη περιφέρεια της Ματσούκας  οι απόγονοι των Ελλήνων πού αναγκάστηκαν να γίνουν μουσουλμάνοι μιλούν ακόμη ελληνικά. Ίσως η λέξη Ματσούκα να παράγεται από τη λέξη ματσούκι, που σημαίνει ραβδί, ξύλο που κρατάει ο άνθρωπος στο χέρι, προφυλασσόμενος από κάθε επιτιθέμενο άνθρωπο ή ζώο. Στην Άνω Ματσούκα και ιδίως σην Κουνάκα δεν περπατούσε άνδρας δίχως να κρατάει «την ματσούκα», το «στουράκ'» κατά την τοπική διάλεκτο. Έτσι η περιοχή λέγονταν «Ματσούκα»και οι κάτοικοί της Ματσουκαίοι ή Ματσουκάτ'.

Δείτε το σχετικό βίντεο για τον Ελληνισμό της περιφέρειας της Ματσούκας του Πόντου

Εξαρχία Άνω Ματσούκας

Η Άνω Ματσούκα είναι το αρχαιότερο τμήμα της Ματσούκας. Οικίστηκε από διωμένους χριστιανούς του Ρωμαίου Βαλερίου γύρω στα 260 μ.χ. Οι πρώτοι αυτοί χριστιανοί κατοικούσαν στα παράλια του Πόντου, όμως, αφού εκδιώχθηκαν από τις εστίες τους, ίδρυσαν τους πρώτους οικισμούς της Ματσούκας, τη Μαντρακενή και το Χαψίν, το μετέπειτα Χαψίκιοϊ. Η Άνω Ματσούκα καταλαμβάνει το νοτιότερο μέρος της Ματσούκας και συνορεύει με τα χωριά της Χαλδίας, Ζύγανα, Τσιμερά, Μούζενα, Σταυρίν και Κρώμνη. Αποτελείται από 11 χωριά, 4 του Χαψίκοϊ και 7 της Μαντακενής. Όλα και τα 11 ανήκουν στην εξαρχία της μονής του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου του Βαζελώνα.
Χαψίκοϊ -Hamsiköy Κοινή ονομασία 4 χωριών της Άνω Ματσούκας

Print

Κοτύλια - Έναν Κιμισχαναλίδικον χωρίον

κοτύλια,αργυρούπολη,κιμισχανά,χαλδία,έθιμα,γαμήλια,χοροί,τραγούδιαΜε τοι Ταμερτσ̌άντας έναν οσπίτ' εχώριζε μας. Με τον άντρα μ' τηνάν επέρα, εντάμα ετράνυναμε από μικροθέας κιαν' ούλον εντάμαν έμ'νες. Αβράμψ, άντρας-ι-μ' 'ς σα δουλείας ούλα̤ εβοήθανε μας. Εγώ επέγ'να σ' εγεινέτερα ΄ς σο θέρος με την αδερφήν ατ', κι' εκείνος συνέλ'κο μ' έτον, έρχουτον εβοήθανεν εμάς.

Ο τατά̤ς μ' επέθανεν αστ' έμ'νε δεκαπέντε χρονέσσα. Αστ' έντρισα έμ'νε είκοσ' χρονέσσα. Τ' Α-Ηλία εδέβαμε κι' εστεφανώθαμε. Τη Δευτέρα εστάθαμε και την Τρίτ' το πουρνόν εδέκανε με το καγάν' κι' επήγα στο θέρος. Ση κυρού μ' έμαθα κι' εθέριζα. Εβοήθανα τον κύρη μ' ν' ακονίζ' τ' εργαλεία με την κλωστρά̤ν. Άμαν πολλά τσ̌α̤τίν έργον έτον. Όντες έλεε με ο κύρη μ' : " Έλα, Τζόφα ας κρούγομαι τα καγάνια̤ ση κλωστρά̤ν" εμέν' επίανε 'με η κλαίη....

Τα χρόνια̤ εκείνα έταν τσ̌ατίνια̤, το περισ̌ανλούχ' σο γόνατον. Η Ρουσία έρθεν εκειάν' το Δεκαέξ (1916) κι' επεκεί έφυεν κι' υστερία 'δεν 'κ̌' είχαμε. Παράν 'κ̌' έτον (άμον τ' έντον αδακέσ' με την Βουλγαρίαν αστ' έφυεν).

Δείτε το σχετικό βίντεο για τα Κοτύλα̤, έναν Κιμισ̌χαναλίδικον Χωρίον

Print

Το χωρίον Κορκοτάς της Χαλδίας του Πόντου

 κορκοτάς,χαλδίας,πόντου,κιμισχανάκανδυλάπτης,κάνις,Τάβελη,Σουχμάκ,Συμφερούπολης,παναγιώτης,αναστασιάδηςΑφήγηση του κ Παναγιώτη Αναστασιάδη, Διδάσκαλου και Ιεροψάλτη ο οποίος γεννήθηκε στον Κορκοτά Χαλδίας στις 4 Μαρτίου 1897.

Ο Κορκοτάς επείχε απ την Τραπεζούντα 24 ώρες με τα συγκοινωνιακά μέσα της εποχής εκείνης. Βρισκόταν σε ψηλή τοποθεσία περιτριγυρισμένη από τρία βουνά απ' όπου διέκρινε κανείς το ψηλό Ζυγάνναιο όρος ή Ζύγαννα. Ο πρώτος οικιστής του Κορκατά, κατά το Γεώργιο Κανδηλάπτη Κάνι, ήταν ο τιμαριούχος επί Κομνηνών, Ιωάννης Κουρκούας, ο οποίος έκτισε και τον πρώτο ναό, του Αγίου Ιωάννη του Χρυσόστομου.
Μετέπειτα το χωριό δέχτηκε και πολλούς κατοίκους της Ζερμούδας που ξεφυγαν τον εξισλαμισμό του 1828-30. Το χωριό είχε 60 περίπου Ελληνικές οικογένειες και μια εκκλησία της κοιμήσεως της Θεοτόκου καθώς και πολλά παρεκκλήσια από τα οποία σπουδαιότερα ήταν : Του Αρχιστράτηγου Μιχαήλ που βρισκόταν πάνω σ' ένα δάσος απέναντι απ' το χωριό και του Αγίου Ιωάννη που βρισκόταν σε απόσταση 500 μέτρων περίπου απ' το προηγούμενο και γιόρταζε στις 29 Αυγούστου. Κοντά στο παρεκκλήσι αυτό ανάβλυζε μεταλλικό νερό.

Το χωρίο είχε ένα πλήρες δημοτικό σχολείο το οποίο μαζί με την εκκλησία ήταν κτισμένο πάνω σε ένα γήλοφο λίγο πιο έξω απ' το χωριό, η επιφάνεια του οποίου ήταν επίπεδη και ονομαζόταν Αγία Μαρίνα. Κάθε χρόνο στην εορτή της Αγίας Μαρίνας γινότανε μεγάλο πανηγύρι στο χώρο εκείνο. Το έδαφος του χωριού ήταν άγονο, ο δε γεωργικός κλήρος μικρός γι' αυτό οι περισσότεροι άντρες μετανάστευαν στη Ρωσία, όπου εργαζόμενοι σκληρά κατάφερναν να κερδίζουν τα αναγκαία για τη ζωή τους, βοηθώντας παράλληλα και τις οικογένειες τους. Πολλοί απ' αυτούς τους ξενιτεμένους απόκτησαν αξιόλογη κινητή και ακίνητη περιουσία.
Το κοινοτικό δάσος του χωριού ήταν μικρό, πάνω κάτω 250 στρέμματα. Υπήρχαν δε και δύο νερόμυλοι, του Περτσινίδη και του Κωνσταντίνου Αναστασιάδη (του παππού δηλαδή του διηγούμενου την ιστορία αυτή), ο οποίος αργότερα τους πούλησε στο Νικόλαο Τσελεκτσίδη.

Δείτε το σχετικό βίντεο για το χωρίον Κορκοτάς της Χαλδίας του Πόντου

Print

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ