Εξοχές – Σουμοχώρια – Παρχάρια Τραπεζούντας Ματσούκας Κρώμνης. Ιστορία Γεωγραφία - Χρονικά του Πόντου τεύχος 9ον 1944. Κείμενο Γεώργιου Βαφειάδη
Εξοχές Τραπεζούντας. Οι περισσότερες ελληνικές οικογένειες της Τραπεζούντας κάθε καλοκαίρι ξεχύνονταν για παραθερισμό σε μαγευτικές και ολόδροσες εξοχές. Ο περιορισμένος και μονότονος βίος του χειμώνα μεταπηδούσε στην πολυποίκιλη χαρούμενη και ελεύθερη ζωή σε μαγευτικά τοπία, βουνά λαγκάδια δάση και παρχάρια.
Το Καράπιρ βρίσκεται στα βόρειο-ανατολικά του Μαδέν και σε απόσταση 4 περίπου χιλιομέτρων. Βρίσκεται πάνω σε ένα ποταμάκι τον Ακ-Πουνάρ που τα νερά του κυλούν ορμητικά, γύριζαν άλλοτε 3 μύλους στη σειρά: των Παπαδάντων, των Παϊταράντων και των Δημητράντων από το Γετέρ και μέσα από τη χαράδρα μπροστά από το Εβτζή και το Γούρντινι έβγαινε στα ανοιχτά για να ανταμώσει τα άλλα ποταμάκια που είπαμε και να συμβάλει Τσεκερέκ.
To Απτουραχμανλή βρίσκεται δυτικά του Άκ Δάγ Μαδέν και σε απόσταση τριάντα (30) χιλιομέτρων κοντά στο δημόσιο δρόμο Μαδέν – Υοσγάτης. Η περιοχή είναι πεδινή και ευφορότατη.
Ο αείμνηστος Ιωάννης Παρχαρίδης, καθηγητής και γυμνασιάρχης του Φροντιστηρίου της Τραπεζούντας, τέκνο της Κρώμνης ο ίδιος, είχε συγκεντρώσει σοβαρό υλικό για τη συγγραφή της ιστορίας της γενέτειράς του.