Λαογραφικά Γλωσσικά Σύμμεικτα Τριπόλεως Πόντου

τρίπολη,πόντου,ποντιακή,γλώσσα,ιδίωμα,τρίπολης"Η εξορία "
Εκ του ιδιώματος της Τριπόλεως

Με τοι Τούρκους έστεκαμ' καλά, φόβο πα ΄κ̌' εβοφούμουνεστιν. Οι Τούρκοι έλεγαν εμασε : "α...οσήμερο θα φτάμε εσάς εξορία, α αύρι'". Οι Τούρκοι έλεγαν εμασε "κιαούρ".

Παρακολουθείστε το σχετικό μας βίντεο

Print

Ποντική γλώσσα και μετοίκηση πληθυσμού

οικογένεια,τσαπακίδη,πόντος,ποντιακή,γλώσσαΟ όρος Ποντική είναι πλέον δοκιμότερος αλλά δεν αποκλείει και τη χρήση του όρου Ποντιακή που καθιερώθηκε βέβαια μεταγενέστερα.

Το 1922 και μετά το τέλος των πολεμικών γεγονότων που απασχόλησαν την Βαλκανική και ιδιαιτέρως την Ελλάδα και την Τουρκία κατα την δεκαετία 1912-1922 οι Έλληνες της Μικράς Ασίας και της Θράκης υποχρεώθηκαν συνεπεία των διεθνών συμφωνιών να απομακρυνθούν απο τις προγονικές τους εστίες.
Ήδη απο το 1829 και εξής πολλοί Πόντιοι διέφυγαν στη νότιο Ρωσία, και υπολογίζεται ο αριθμός τους το 1953 σε 515 000 χιλιάδες.
Οι Έλληνες Πόντιοι πρίν την έκρηξη του δεύτερου παγκοσμίου πολέμου μετωκίσθησαν στα ενδότερα της Ρωσίας και με τον τρόπο αυτό ώς επι τω πλείστον απωλέσθησαν ως διάλεκτος και ως έθνος, αλλά το μεγαλύτερο τμήμα τους, ήτοι περισσότεροι απο 400 000 μετέβησαν στην Ελλάδα.

Η εγκατάσταση των προσφύγων στην Ελλάδα είχε λάβει τρείς μορφές :

α) Ίδρυσαν νέους οικισμούς στην επαρχία ως αγρότες αποτελώντας σχεδόν εξ ολοκλήρου τον πληθυσμό των οικισμών αυτών
β) Αναμίχθηκαν με άλλους , είτε γηγενείς είτε πρόσφυγες απο Μικρά Ασία και Θράκη , δημιουργώντας νέους οικισμούς ή προσκολλώμενοι σε ήδη υπάρχοντες στους οποίους όμως το Ποντιακό στοιχείο ήταν αριθμητικώς υπέρτερο έναντι των άλλων πληθυσμιακών ομάδων
γ) Αναμίχθηκαν με άλλους, είτε γηγενείς είτε πρόσφυγες σε νέους ή παλαιούς οικισμούς αλλά αποτέλεσαν μειοψηφία.

Print

Ιδιώματα της Ποντιακής Διαλέκτου

κρωμναίοι,μαθητές,φροντιστήριο,τραπεζούνταςΗ διάλεκτος η λαλούμενη απο τους Έλληνες που είχαν απο αρχαιοτάτων χρόνων εγκατασταθεί στα παράλια του Εύξεινου Πόντου, και μετά τον τελευταίο πόλεμο αναγκαστικώς ανταλλαγέντων ήταν εξ
αρχής Ιωνική, και αυτή έλαβε μεγάλη εξέλιξη στην Ελλάδα όπου κατά την επίδραση της κοινής λαλουμένης Ελληνικής, υπέκυψε διασώζοντας λίγα στοιχεία της Ιωνικής.

Η διάλεκτος δεν απώλεσε την αρχαιοπρέπεια της ως τις μέρες μας, κρατώντας γραμματικούς τύπους απο τη μεσαιωνική και βυζαντινή γλώσσα. Υπό την γεωγραφική της έννοια, η Ποντική διάλεκτος δεν υφίσταται πια.

Οι Έλληνες του Πόντου, απόγονοι των αρχαίων Ιώνων αποίκων που την λαλούσαν για χιλιετηρίδες, μετά την ανταλλαγή του 1922 διασπάρθηκαν σε όλη την επικράτεια της Ελλάδος.
Εκεί όπου ακραιφνώς δημιούργησαν ομοιογενείς οικισμούς μπόρεσαν να κρατήσουν και τη αρχαιοπρεπή τους λαλιά, τούτο συνέβη κυρίως στη Μακεδονία.

Παρακολουθείστε το σχετικό μας βίντεο για τα Ιδιώματα της Ποντιακής Διαλέκτου

Αλλού όπου οι Έλληνες του Πόντου δημιούργησαν οικισμούς μαζί με άλλους ανταλλάξιμους Έλληνες άλλων περιοχών όπως της Ανατολικής Ρωμυλίας και Θράκης, βαθμηδόν απώλεσαν την γλωσσική τους καταβολή.

Print

Όφεως Λαογραφικά Ιστορικά και Γλωσσικά Σύμμεικτα

όφις,οφία,πόντου,επαρχία,τραπεζούντας,παλιά,φωτογραφίαΌφεως Λαογραφικά (γλωσσικά) Σύμμεικτα

Παλιές ιστορίες

Ο πατέρα μ΄εποίν'νε ΄ς σην Ρουσία, ΄ς σην Κούμα Σοχούμ καπνά και εκεί επήρε Τούρκους εργάτες να δουλεύουν ατόνα. Απ' ατεινούς ας σοι εργάτες, ένας, ο Χασάν, έτουνε ελίγο έθωγος. Οι-γι-άλλ' εργάτες εγέντανε ένα και όλα τα κουσούρ ιαεσύρειναν ατα ΄ς ατόνα απάν'. Αντά εκόφκουτουνε ένα καπνόφυτο ας ση ρίζα, αμάν έλεγανε τ' εφεντικό ατουνε « Ο Χασάν έτουνε που εποίκεν ατο ».
Ατουκά ένα ημέρα έκατσανε ν' απονεγκάσ̌κουντουνε. Επουκά 'ς σο χώμα που εκάθουσανε ένας επ' ατεινούς είδε ομπροστά 'του ένα σ̌κωλέκ' και επάτεσεν ατο με το ποδάριν ατ' και εκείνο ερχίνισε να 'υροκλώσ̌κεται, ψοφά και στέκ'. Ατός ο Χασάν, ο Τούρκο, λέει ατο : « (Χ)άρ' ντο τραυαγτ ζ ελίεσαι.!...».  Έξερε το τραυάγτζελο, ας σο έσανε ατείνοι χριστιανοί και εγέντανε Τούρκ' υστερία.

Χαράλαμπος Χαραλαμπίδης του Χάρακα
Γενν 1915 στο Κούμα Σοχούμ
Πρόγονοι από Όφ Τραπεζούντος
Διαμπή Δράμας

Ελίγο = λίγο
Έθωγος = αθώος, άδολος
Κουσούρια = ελαττώματα
Εσύρειναν = έριχναν
Εκόφκουτουνε = κοβότανε
Απονεγκάσκουντουνε = ν' αναπαυτούνε
Επουκά = αποκάτω
Τραυαγτζελίεσαι = προσπαθείς να γίνεις καλά

Δείτε το σχετικό βίντεο Όφεως με ιστορικά και λαογραφικά γλωσσικά σύμμεικτα

Print

Λαογραφικά Φάτσας, Φαδίσανης Πόντου

φάτσα,φαδίσανη,λαογραφία,ενδυμασία,γάμος,γλώσσα,ποντιακήΣάββα Πορφυρίου Παπαδοπούλου / Σύμμεικτα λαογραφικά περιοχής Φάτσας

Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί θησαυρό του λαογραφικού πλούτου της περιοχής της Φάτσας και αναφέρεται στη γυναικεία ενδυμασία μέσα απ το τοπικό γλωσσικό ιδίωμα. Καταγραφή Δέσποινας (Δεσποίνης) Παντελίδου το γένος Τοπαλίδη, ετών 67, το 1967.

Άλλ' εφόρ'ναν παπούτσια̤, άλλ' εφόρ'ναν τσαρούχια̤. Τα παπούτσια έλεγαν 'ατα γεμενία, τσ̌άπουλας, και κουντούρας. Τα γεμενία έσανε χωρίς κότζια και τα κουντούρας είχανε κότζια. Επεκεί απάν' εφόρ'ναν ορτάρια̤. Από απέσ' εφόρναν σαλβάρια̤, έδεναν 'ατο σα γόνατα με το ραφίδ'. Και σην μέσεν πα είχ̌εν ραφίδ', έλεγαν 'ατο βρακοζών'. Εκείνα πά γύρω-γύρω 'ς σο βρακοζών' έλεγαν άτα ζουζάκια τη βρακί. Πρώτα εφόρ'ναν από πάν' το καμίσ', και από πάν' το γελέκ', κι από πάν' εφόρ'ναν την ζουπούναν. Το ύφασμα κιαδή έλεγαμε, αλλά και χάσια (χασές), ότι καλό έτον.

Δείτε το σχετικό βίντεο για την γυναικεία ενδυμασία στη Φάτσα του Πόντου μέσα απο το τοπικό γλωσσικό ιδίωμα

Print

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ