Λαογραφικά Φάτσας, Φαδίσανης Πόντου

φάτσα,φαδίσανη,λαογραφία,ενδυμασία,γάμος,γλώσσα,ποντιακήΣάββα Πορφυρίου Παπαδοπούλου / Σύμμεικτα λαογραφικά περιοχής Φάτσας

Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί θησαυρό του λαογραφικού πλούτου της περιοχής της Φάτσας και αναφέρεται στη γυναικεία ενδυμασία μέσα απ το τοπικό γλωσσικό ιδίωμα. Καταγραφή Δέσποινας (Δεσποίνης) Παντελίδου το γένος Τοπαλίδη, ετών 67, το 1967.

Άλλ' εφόρ'ναν παπούτσια̤, άλλ' εφόρ'ναν τσαρούχια̤. Τα παπούτσια έλεγαν 'ατα γεμενία, τσ̌άπουλας, και κουντούρας. Τα γεμενία έσανε χωρίς κότζια και τα κουντούρας είχανε κότζια. Επεκεί απάν' εφόρ'ναν ορτάρια̤. Από απέσ' εφόρναν σαλβάρια̤, έδεναν 'ατο σα γόνατα με το ραφίδ'. Και σην μέσεν πα είχ̌εν ραφίδ', έλεγαν 'ατο βρακοζών'. Εκείνα πά γύρω-γύρω 'ς σο βρακοζών' έλεγαν άτα ζουζάκια τη βρακί. Πρώτα εφόρ'ναν από πάν' το καμίσ', και από πάν' το γελέκ', κι από πάν' εφόρ'ναν την ζουπούναν. Το ύφασμα κιαδή έλεγαμε, αλλά και χάσια (χασές), ότι καλό έτον.

Δείτε το σχετικό βίντεο για την γυναικεία ενδυμασία στη Φάτσα του Πόντου μέσα απο το τοπικό γλωσσικό ιδίωμα

Print

Λαογραφικά σύμμεικτα Τριπόλεως - Τοπικό γλωσσικό ιδίωμα

λαογραφία,διάλεκτος,ποντιακή,τρίπολη,πόντος,γλώσσα,ήθη,έθιμα,εξορία,γενοκτονία,νεότουρκοιΓλωσσικά Ιδιώματα  -  Εκ του ιδιώματος των Ελλήνων της Τριπόλεως του Πόντου 

" Η εξορία " 

Με τοι Τούρκους έστεκαμ' καλά, φόβο πα ΄κ̌' εβοφούμουνεστιν. Οι Τούρκοι έλεγαν εμασε "α...οσήμερο θα φτάμε εσάς εξορία, α αύρι'".

Οι Τούρκοι έλεγαν εμασε "κιαούρ". Κ' επεκεί επήρε η Ρουσία την Τραπεζούντα κ' επεκεί έρθεν ΄ς σην Ελεού (εννοεί Ελεβή), κ' επεκεί ΄ς σην Χαρκάβαλα ΄ς σο ποτάμ' αφκά. Κ' εσύρεναν οι Ρούσοι τα κανόνια̤ ΄ς σην Τρίπολι απέσ' κ' εφοβούμουνεστιν κάπ' σκοτούμεστιν κ' επαίρεναμε τα μωρά μουν κ' εκρύφκουμνεστιν ΄ς σα μαγαζία.Οι Τούρκοι έφευαν 'ς σα χωρία τουν για να μη σκοτούνταν. Ατώρα λέγουμε εμείς : "ντο να ποίουμε και ντο νάφτάμε ; "

Δείτε το σχετικό βίντεο για την Εξορία των Ελλήνων της Τρίπολης του Πόντου μέσα απ το τοπικό γλωσσικό ιδίωμα

Print

Λαογραφικά κείμενα εκ του χωρίου Μπάλτζανα Νικοπόλεως

ποντιακή,γλώσσα,λαογραφία,ήθη,έθιμα,ιδίωμα,νικόπολη,γαράσαρη,μπάλτζανα,σεμπίνκαραχισάρ,αγροτικά,βουκολικά,τραγούδια,δημώδη,άσματαΑγροτικά τραγούδια

Κατά το μάζεμα του βίκου τραγουδούσαν :
Βίκιν βίκιν πρασινίζ' κι' η καρδία μ' γαλενίζ', κι' εγώ τίναν αγαπώ βράδο πουρνόν χτουπίζ'.

Το βίκιν ας' τ' ασπρίζ' το κριθάριν κιτρινίζ', το κοκκίν σύρ' το φκάλιν τ' εμόν χορτάζ' το μάτιν.

Δείτε το σχετικό βίντεο και ακούστε μοναδικά ιστορικά ηχητικά ντοκουμέντα πρώτης γενιάς

Γαρασαρέτκον Ομάλιν παίζει λούρα ο κ.Παναγιώτης Μαυρίδης και τραγουδάει ο κ.Δανιήλ Εμμανουηλίδης στις 2.8.1967, ενώ στο χορό Τάμζαρα παίζει ζουρνά ο κ.Ελευθέριος Βοσνίδης και ταβούλ ο κ.Δανιήλ Εμμανουηλίδης

Print

Λαογραφικά Γλωσσικά Σύμμεικτα Κολωνίας, Νικοπόλεως Πόντου

λαογραφία,νικόπολη,γαράσαρη,πόντου,κολωνία,γλώσσα,ποντιακή,διάλεκτοςΕμείς είχαμεν εκεί ΄ς σο ΄Σοπίν-Γαραϊσάρ, τη σ̌οχμπανάν (εργοστάσιο στύψις).

Εβγάλναμε θάρα̤.  Μίαν φοράν έκαφταμ' ατα ΄ς σο φούρνεν και ύστερα εβγάλναμε, ετσάκωναμ' ατα 'ς έναν λάκκον απέσ' και έστεκαν-ε έναν χρόνον εκεί, ελύγουτουνεν-ι και ύστερα έσκαφαμεν-ι και εκουβαλούσαμεν-ι 'ς σην σ̌οχμπανάν απέσ' και ΄ς σο χαλκόν έψεναμ' α κ' επεκεί ευκαίρωναμ' α 'ς σα χαβόζα και έστεκαν εκεί δέκα ημέρας και ίνουτουνεν-ι σ̌όμπι (στύψι).

Και επεκεί έπλυναμεν-ι μ' εκείνον το νερόν το έτον απέσ' και έβγαλναμε και υστερία έκοφταμε το σ̌όμπι και έβγαλναμε έξου, ίνουτουν χαζίρι (έτοιμη).

Δείτε το σχετικό βίντεο για τη Νικόπολη του Πόντου και το γλωσσικό της ιδίωμα.

Print

Η προκομμέντζα η νύφε - Αφήγηση απ' την Ίμερα Αργυρουπόλεως Πόντου

επιτροπή, ποντιακών, μελετών, αρχείο, πόντου, άνθιμος, παπαδόπουλος, ιστορική, γραμματική, ποντιακή, διάλεκτος, ίμερα, τραπεζούντα, αργυρούπολη, κιμισχανά, γκιουμουσχανέ,παραμύθια,δοξασίες,μύθοιΕις μνήμην των υπέρ Πίστεως και Ελευθερίας θανόντων Ελλήνων Ποντίων

Ένας γέρος κι' είνας γραία είχαν έναν παιδίν και μαναχόν, άμα εκείν' επαραγέρασαν κι' εσέβεν άνεμον 'ς σα μέσα 'τουν κι άλλο 'κ̌' επόρ'ναν να συγκλίσκουνταν.

Αέτσ' πα εγυναίκ'σαν το παιδίν ατουν μικρόν μικρόν ν' ευτάει η νύφε τα δουλείας. Αρ' εποίκαν τη χαράν κι' εγλύτωσαν και τον πουρνόν αναμέν'νε να σ'κούται η νύφε ευτάει τα δουλείας, άμα η νύφε ξάϊ επεκεί 'κ̌' εδέβεν. Εκείν' πα εθάρεσαν ατζ̌αμήσα έν' και πολλά 'κ̌' εκακοφάνθεν ατ'ς. Έρθεν και τ' άλλο ο πουρνός και ξάν' η νύφε ολόερα 'κ̌' ετέρεσεν. Αέτσ' πα εδέβαν περ'σσά ημέρας και η νύφε δεν 'κ̌' εποίν'νεν, έτρωεν κι' ελάσκουτον. Ετέρεσαν κ' εκείν' πως αέτσ' 'κ̌ι' θα 'ίνεται, ερχίνεσαν ν' ευτάν' ατα εκείν', με τον νούν ατουν θ' ελέπ' α̤τα κι εντρέπεται και θα παίρ' α̤τα ας σα χ̌έρια̤ 'τουν.

Δείτε το σχετικό βίντεο για την Ίμερα Αργυρουπόλεως Πόντου

Δείτε το σχετικό βίντεο για την Ίμερα του Πόντου

Print

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ