Τ' Αε-Βλασή το μέλ'. Διήγησης Θέμπεδας Αργυρουπόλεως Πόντου

Τ’ Αε-Βλασή το μέλ' ,  Διήγησης  Θέμπεδας Αργυρουπόλεως ΠόντουΣην Θέμπεδαν σο Κάν, έτον ένας κοδέσπαινα. Το μοθοπώρ’ έγκεν οικοκύρτς ασή Μουγουλτά δύο πατμάνια μέλια. Η κοδέσπαινα ασ΄ εποίκεν πρώτα την χαλβάν εξέγκεν έναν τρανόν σαχάν μέλ’ να τρώγνε το βράδον αγούρ’, κι εκούξεν την νύφεν-ατς την Σουμέλαν κι είπεν-ατεν: 

Print

Πως λέγουν συγγνώμη οι Έλληνες του Πόντου

Οικογένεια Βασίλειου Βασιλειάδη - ΠόντοςΚι όταν στις ατελείωτες νύχτες του χειμώνα θυμόντουσαν τα παλιά και άρχιζαν να διηγούνται πώς πέρασαν στο Αλάταουν, στα Άδανα, την Κουρτίαν με το νοσταλγικό προοίμιο : έϊ κιτί τέϊ, μαύρα καιρούς, μαύρ’ ανθρώπ’ και μαύρα έργατα, και οι νέοι άκουγαν με προσοχή.

Print

Συντεκνία, Σύντεκνος, Συντέκ’σσα – συντέκνισσα. Ποντιακή διαλεκτολογία, Γλωσσικά ιδιώματα

Ελπίδα και Ιωάννης Κεϊβανίδης ζευγάρι Ελλήνων εκ Πόντου. Η σύζυγος φοράει την επιχώρια παραδοσιακή ενδυμασία ζουπούναΣυντεκνία, ουσιαστικό εκ του σύντεκνος = η σχέση του αναδόχου προς τους γονείς του αναδεκτού = κουμπάρος/κουμπάρα/κουμπαριά. Παροιμία: Αδελφοσύνα̤ εσ’κώθεν κι η συντεκνία εκάτσεν (σημαίνει ότι πολλές φορές οι κουμπάροι είναι καλύτεροι από τους αδελφούς). Εσβήεν το κερίν, εσβήεν κι η συντεκνία = ότι, ο θάνατος του αναδεκτού συνεπάγεται τη διάλυση της πνευματικής συγγένειας (εσβήεν = έσβησε). Άσμα: Καλώς έρθες τουρκόπουλλον καλώς κι απόθεν έρθες, κι αν έρθες για την συντεκνά̤ν, εσέν’ σύντεκνον ‘φτάγω, κι αν έρθες για τον πόλεμον, έβγα ας πολεμούμε.

Print

Ταγιάν, Ταγιανεύω, Ταγιανίζω. Ποντιακή Διαλεκτολογία - Γλωσσικά ιδιώματα Πόντου

Παρεκκλήσι στη Ματσούκα - Maçka Köprüyani 1925Tαγιάν, ταγιανεύω, ταα̤νεύω, ταενεύω, απ’ το τουρκικό tayanmak = αντέχω, υπομένω, φθάνω, εξαντλείται η υπομονή μου, εγγίζω, προσπελάζω. Παραδείγματα : Επήγεν κι εταένεψεν ‘ς σην πόρταν τ’ εγκλεσίας. Ο Χάρον εταγιανεύτεν ‘ς σην πόρταν κι όλ’ τη νύφεν ετέρεσεν (παροιμία: Λέγεται απ’ τους οικείους του γαμπρού που δείχνουν τη δυσμένεια τους για τη νύφη).

Print

Για τ’ άλλτς είπα ‘το. Λαογραφικά σύμμεικτα περιφέρειας Κάρς (Γάρς)

Λαϊκές αφηγήσεις για την καθημερινότητα του ποντιακού λαού στο Κάρς και τη θρησκευτική συνείδηση τουΕίνας ποπάς πως εδά̤σ̆κευεν μίαν είπεν: « Ήντσαν έχ̆ δύο καμίσα̤, τ’ έναν να δί’ τον εφτεχόν». Η ποπαδία πα επήεν ‘ς σ’ οσπίτ’, έρθεν είνας γυρευός, εδέκεν ατον τ’ έναν καμίσ’ τη ποπα. Έρθεν ο ποπάς τη Σάββα ‘α ‘λλάζ’, «φέρεν το καμίσι μ’ ν’ αλλάζω, ποπαδία…».

Print

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ