Όφεως Λαογραφικά Ιστορικά και Γλωσσικά Σύμμεικτα

όφις,οφία,πόντου,επαρχία,τραπεζούντας,παλιά,φωτογραφίαΌφεως Λαογραφικά (γλωσσικά) Σύμμεικτα

Παλιές ιστορίες

Ο πατέρα μ΄εποίν'νε ΄ς σην Ρουσία, ΄ς σην Κούμα Σοχούμ καπνά και εκεί επήρε Τούρκους εργάτες να δουλεύουν ατόνα. Απ' ατεινούς ας σοι εργάτες, ένας, ο Χασάν, έτουνε ελίγο έθωγος. Οι-γι-άλλ' εργάτες εγέντανε ένα και όλα τα κουσούρ ιαεσύρειναν ατα ΄ς ατόνα απάν'. Αντά εκόφκουτουνε ένα καπνόφυτο ας ση ρίζα, αμάν έλεγανε τ' εφεντικό ατουνε « Ο Χασάν έτουνε που εποίκεν ατο ».
Ατουκά ένα ημέρα έκατσανε ν' απονεγκάσ̌κουντουνε. Επουκά 'ς σο χώμα που εκάθουσανε ένας επ' ατεινούς είδε ομπροστά 'του ένα σ̌κωλέκ' και επάτεσεν ατο με το ποδάριν ατ' και εκείνο ερχίνισε να 'υροκλώσ̌κεται, ψοφά και στέκ'. Ατός ο Χασάν, ο Τούρκο, λέει ατο : « (Χ)άρ' ντο τραυαγτ ζ ελίεσαι.!...».  Έξερε το τραυάγτζελο, ας σο έσανε ατείνοι χριστιανοί και εγέντανε Τούρκ' υστερία.

Χαράλαμπος Χαραλαμπίδης του Χάρακα
Γενν 1915 στο Κούμα Σοχούμ
Πρόγονοι από Όφ Τραπεζούντος
Διαμπή Δράμας

Ελίγο = λίγο
Έθωγος = αθώος, άδολος
Κουσούρια = ελαττώματα
Εσύρειναν = έριχναν
Εκόφκουτουνε = κοβότανε
Απονεγκάσκουντουνε = ν' αναπαυτούνε
Επουκά = αποκάτω
Τραυαγτζελίεσαι = προσπαθείς να γίνεις καλά

Δείτε το σχετικό βίντεο Όφεως με ιστορικά και λαογραφικά γλωσσικά σύμμεικτα

Print

Λαογραφικά Φάτσας, Φαδίσανης Πόντου

φάτσα,φαδίσανη,λαογραφία,ενδυμασία,γάμος,γλώσσα,ποντιακήΣάββα Πορφυρίου Παπαδοπούλου / Σύμμεικτα λαογραφικά περιοχής Φάτσας

Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί θησαυρό του λαογραφικού πλούτου της περιοχής της Φάτσας και αναφέρεται στη γυναικεία ενδυμασία μέσα απ το τοπικό γλωσσικό ιδίωμα. Καταγραφή Δέσποινας (Δεσποίνης) Παντελίδου το γένος Τοπαλίδη, ετών 67, το 1967.

Άλλ' εφόρ'ναν παπούτσια̤, άλλ' εφόρ'ναν τσαρούχια̤. Τα παπούτσια έλεγαν 'ατα γεμενία, τσ̌άπουλας, και κουντούρας. Τα γεμενία έσανε χωρίς κότζια και τα κουντούρας είχανε κότζια. Επεκεί απάν' εφόρ'ναν ορτάρια̤. Από απέσ' εφόρναν σαλβάρια̤, έδεναν 'ατο σα γόνατα με το ραφίδ'. Και σην μέσεν πα είχ̌εν ραφίδ', έλεγαν 'ατο βρακοζών'. Εκείνα πά γύρω-γύρω 'ς σο βρακοζών' έλεγαν άτα ζουζάκια τη βρακί. Πρώτα εφόρ'ναν από πάν' το καμίσ', και από πάν' το γελέκ', κι από πάν' εφόρ'ναν την ζουπούναν. Το ύφασμα κιαδή έλεγαμε, αλλά και χάσια (χασές), ότι καλό έτον.

Δείτε το σχετικό βίντεο για την γυναικεία ενδυμασία στη Φάτσα του Πόντου μέσα απο το τοπικό γλωσσικό ιδίωμα

Print

Λαογραφικά σύμμεικτα Τριπόλεως - Τοπικό γλωσσικό ιδίωμα

λαογραφία,διάλεκτος,ποντιακή,τρίπολη,πόντος,γλώσσα,ήθη,έθιμα,εξορία,γενοκτονία,νεότουρκοιΓλωσσικά Ιδιώματα  -  Εκ του ιδιώματος των Ελλήνων της Τριπόλεως του Πόντου 

" Η εξορία " 

Με τοι Τούρκους έστεκαμ' καλά, φόβο πα ΄κ̌' εβοφούμουνεστιν. Οι Τούρκοι έλεγαν εμασε "α...οσήμερο θα φτάμε εσάς εξορία, α αύρι'".

Οι Τούρκοι έλεγαν εμασε "κιαούρ". Κ' επεκεί επήρε η Ρουσία την Τραπεζούντα κ' επεκεί έρθεν ΄ς σην Ελεού (εννοεί Ελεβή), κ' επεκεί ΄ς σην Χαρκάβαλα ΄ς σο ποτάμ' αφκά. Κ' εσύρεναν οι Ρούσοι τα κανόνια̤ ΄ς σην Τρίπολι απέσ' κ' εφοβούμουνεστιν κάπ' σκοτούμεστιν κ' επαίρεναμε τα μωρά μουν κ' εκρύφκουμνεστιν ΄ς σα μαγαζία.Οι Τούρκοι έφευαν 'ς σα χωρία τουν για να μη σκοτούνταν. Ατώρα λέγουμε εμείς : "ντο να ποίουμε και ντο νάφτάμε ; "

Δείτε το σχετικό βίντεο για την Εξορία των Ελλήνων της Τρίπολης του Πόντου μέσα απ το τοπικό γλωσσικό ιδίωμα

Print

Λαογραφικά κείμενα εκ του χωρίου Μπάλτζανα Νικοπόλεως

ποντιακή,γλώσσα,λαογραφία,ήθη,έθιμα,ιδίωμα,νικόπολη,γαράσαρη,μπάλτζανα,σεμπίνκαραχισάρ,αγροτικά,βουκολικά,τραγούδια,δημώδη,άσματαΑγροτικά τραγούδια

Κατά το μάζεμα του βίκου τραγουδούσαν :
Βίκιν βίκιν πρασινίζ' κι' η καρδία μ' γαλενίζ', κι' εγώ τίναν αγαπώ βράδο πουρνόν χτουπίζ'.

Το βίκιν ας' τ' ασπρίζ' το κριθάριν κιτρινίζ', το κοκκίν σύρ' το φκάλιν τ' εμόν χορτάζ' το μάτιν.

Δείτε το σχετικό βίντεο και ακούστε μοναδικά ιστορικά ηχητικά ντοκουμέντα πρώτης γενιάς

Γαρασαρέτκον Ομάλιν παίζει λούρα ο κ.Παναγιώτης Μαυρίδης και τραγουδάει ο κ.Δανιήλ Εμμανουηλίδης στις 2.8.1967, ενώ στο χορό Τάμζαρα παίζει ζουρνά ο κ.Ελευθέριος Βοσνίδης και ταβούλ ο κ.Δανιήλ Εμμανουηλίδης

Print

Λαογραφικά Γλωσσικά Σύμμεικτα Κολωνίας, Νικοπόλεως Πόντου

λαογραφία,νικόπολη,γαράσαρη,πόντου,κολωνία,γλώσσα,ποντιακή,διάλεκτοςΕμείς είχαμεν εκεί ΄ς σο ΄Σοπίν-Γαραϊσάρ, τη σ̌οχμπανάν (εργοστάσιο στύψις).

Εβγάλναμε θάρα̤.  Μίαν φοράν έκαφταμ' ατα ΄ς σο φούρνεν και ύστερα εβγάλναμε, ετσάκωναμ' ατα 'ς έναν λάκκον απέσ' και έστεκαν-ε έναν χρόνον εκεί, ελύγουτουνεν-ι και ύστερα έσκαφαμεν-ι και εκουβαλούσαμεν-ι 'ς σην σ̌οχμπανάν απέσ' και ΄ς σο χαλκόν έψεναμ' α κ' επεκεί ευκαίρωναμ' α 'ς σα χαβόζα και έστεκαν εκεί δέκα ημέρας και ίνουτουνεν-ι σ̌όμπι (στύψι).

Και επεκεί έπλυναμεν-ι μ' εκείνον το νερόν το έτον απέσ' και έβγαλναμε και υστερία έκοφταμε το σ̌όμπι και έβγαλναμε έξου, ίνουτουν χαζίρι (έτοιμη).

Δείτε το σχετικό βίντεο για τη Νικόπολη του Πόντου και το γλωσσικό της ιδίωμα.

Print

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ